LỤC PHÁI NGOẠI ĐẠO

Trước khi Đức Phật Thích Ca ra đời ở Ấn Độ có sáu phái triết học rất thịnh hành mà Kinh sách gọi là Lục Phái Ngoại Đạo và sau khi Phật nhập diệt sáu phái ấy vẫn còn.

Phái Mimansa: Chủ trương thuyết thường trụ do ông Jamini sáng lập. Phái này học xong các pháp Đạt Ma (Dharma), tôn trọng giáo quyền, theo sự hành lễ, giải trong các Kinh Phệ Đà (Védas).

Chính cái phái đó nó ban thưởng hoặc hành phạt mình, tùy theo mình làm lành hay làm ác vậy. Kẻ đắc đạo được an lạc nơi cõi này hay cõi khác.

Phái Védanta: Chủ trương thuyết giải thoát, sáng lập bởi ông Vefasa. Phái này thờ một vị đó là Đức Phạm Thiên, vạn vật đều tùng theo Ngài, nhập vào Ngài và nghỉ ngơi nơi Ngài, phải học cho thấu và nhập vào đấng Phạm Thiên. Tất cả vạn vật đều có một cái hồn chung với đấng Phạm Thiên. Có hai cách giải thoát. Một: Giải thoát hoàn toàn thỉ bỏ sự muốn nhập vào đấng Phạm Thiên làm một. Hồn trở vào hồn chung trong vũ trụ. Hai: Giải thoát chưa hoàn toàn có hai thế: Một là hồn lên cõi Tiên đường của đấng Phạm Thiên. Hai là kẻ đắc đạo có phép thần thông.

Phái Sam khya (Tăng khứ sư): Phái số luận, chủ trương Phật tâm nhị nguyên luận, dung hòa hai cái quan Capila (Ca Tỳ La). Phái này không quá tôn sùng Thượng Thần. Tiên nhơn, vì thần tiên tuy cao hơn loài người, nhưng cũng còn chịu luật luân hồi. Mục đích của phái này là quyết thoát ra sự khổ, nên họ thi hành các chơn lý diệt khổ. Họ công nhận có nhơn quả. Ông Ca Tỳ La thường bài bác sự đem lễ vật mà dâng cúng Thần Tiên, ông khuyến khích môn đệ trên đường trí tuệ bằng sự học hỏi và tham thiền.

Phái Youga (Du Già): Phái tu khổ hạnh, thiền định sáng lập bởi ông Jnatiputra. Họ thiền định cho tâm mình nhập với cái tâm linh cao viễn Phái đồ thường đắc một ít phép linh.

Phái Nyata: Chủ trương thuyết nhơn minh, sáng lập bởi ông Gotama. Ông dạy rằng: Nhà đạo phải tránh tham, sân, si, đừng hành động xao xác, nhìn xem mọi vật một cách an nhiên, cái linh hồn trải qua nhiều kiếp luân hồi, cuối cùng nhờ thiền định mà giải thoát luân hồi.

Phái Vaseschika: Phái thắng luận, theo thiên nhiên triết học, theo Kinh nghiệm luận, sáng lập bởi ông Ca Na Đạt (Kanađa) cũng công nhận thuyết luân hồi, nhơn quả, nhưng không nhận các sự huyền diệu, không tầm cái cao siêu thái quá ấy vậy.

Đức Phật thành đạo, giáo pháp của Ngài dung hòa và tổng hợp các phái triết học trên, nên đa số phái đồ trong các giáo phái ấy đều quy y Ngài.

(Theo PHTĐ của Đoàn Trung Còn)