Giá trị tinh thần của ăn chay, theo  đại đức Thích Nhật Từ (chùa Giác Ngộ, TP.HCM) là dưỡng  tâm. Ăn chay đồng nghĩa với thương yêu loài vật (không sát sinh), từ đó thương yêu gia đình, láng giềng... góp phần không gây tổn hại môi sinh môi trường.

Muốn ăn chay trở thành phương pháp dưỡng sinh tự nhiên nhằm giữ gìn sức khỏe và phòng ngừa bệnh tật thì phải ăn đúng cách. Cụ thể, thức ăn chay được chia ra bốn nhóm:

Nhóm rau củ: cung cấp nhiều dưỡng chất cần thiết như sinh tố C, A, E, B2, sắt, calcium, chất xơ... Các chất này thường có trong những loại rau màu xanh và củ, quả màu vàng đậm.

Nhóm ngũ cốc: gồm gạo, bắp, lúa mì, hạt kê, lúa mạch. Ngũ cốc không nên chà trắng để giữ được chất bổ tự nhiên. Nhóm này có  nhiều vitamine B, chất xơ tốt cho tiêu hóa, ngừa được chứng ung thư ruột già và bao tử.

Nhóm trái cây: phần lớn chứa nhiều vitamine A, C, chất xơ, giúp cơ thể  tăng cường sức đề kháng, chống lại nhiều bệnh tật.

Nhóm đậu: đậu Hà Lan, đậu đũa, đậu cô ve, đậu nành, đậu xanh, đậu đỏ, đậu phộng...  

Nếu ăn chay hàng ngày thì nên phối hợp cả bốn nhóm để cơ thể không thiếu hụt chất dinh dưỡng.

Lưu ý, khi dùng dầu thảo mộc để chiên thức ăn, chỉ nên dùng một lần, vì dùng lại, dầu ăn không còn thuần khiết, có thể gây ung thư.

Ăn chay nên dùng các thực phẩm thiên nhiên còn tươi tốt. Những loại rau quả để lâu, hay đóng hộp đều  không phải là thức ăn dinh dưỡng.