Báo Tuổi Trẻ ra ngày 19-5-2008 có bài “Mặt trái của điện thoại di động” của tác giả Chu Yên, nói về những ảnh hưởng tiêu cực của ĐTDĐ lên sinh hoạt của con người và xã hội, mà nghiêm trọng nhất là làm xáo trộn tinh thần tâm lý của người sử dụng nó.
Như trường hợp của hai thiếu niên ở Tây Ban Nha. Hai em mới có sử dụng ĐTDĐ có 3 tháng (mỗi ngày 6 giờ cho gọi điện, nhắn tin, chơi game) mà “cả hai đều lúng túng trong các hoạt động thường nhật và rất khó khăn để sống một cuộc sống bình thường” đến nỗi cha mẹ họ phải đưa họ vào bệnh viện để điều trị chứng nghiện ĐTDĐ. Đây không phải là lần đầu tiên người ta nói đến mặt trái của thứ phương tiện hiện đại mà rất… hại điện này. Và sẽ còn nói nữa.
Trong khuôn khổ bài viết này, tôi muốn nói đến khía cạnh tiêu cực của ĐTDĐ trong sinh hoạt tôn giáo của Phật Giáo. Đó là việc sử dụng ĐTDĐ một cách … tự nhiên của quý thầy cô và phật tử trong những buổi lễ mà lẽ ra cần biết mấy sự trang nghiêm, thanh tịnh như tụng kinh, trai tăng…
Chúng ta tụng kinh để làm gì nhỉ? Chính là để thâu nhiếp thân khẩu ý, là để bỏ vọng về chơn, là để gởi tâm hồn lên cõi Phật tịnh thanh, hay để nhất tâm cầu nguyện trong những lễ cầu an, cầu siêu … Không gian ấy cần biết mấy sự trang nghiêm thanh tịnh, mà một tiếng ồn bên ngoài tác động vào cũng có thể làm cho đạo tràng bị “nhiễu sóng”; huống gì là tiếng ồn ngay giữa lòng đạo tràng, trong túi người tiến hành nghi lễ. Đó là chỉ nói tới tiếng chuông điện thoại thôi chứ còn việc tiếp theo là nghe, nói chuyện điện thoại, chẳng những bản thân người đó không thể tiếp tục “thiền quán” mà nó còn ảnh hưởng đến mọi người trong buổi lễ như thế nào nữa. Trong khi mọi người đang nhiếp tâm cầu nguyện thì chỉ có một mình mình (cũng may là chỉ có một mình mình chứ mọi người đều như vậy hết thì “thời kinh” đó phải đổi tên là “thời điện thoại” cho rồi) a-lô này, a-lô nọ thì coi sao cho đặng. Còn như ra ngoài nghe thì chẳng lẽ trong một thời kinh mà hết người này ra tới người kia vào thì cũng mất trang nghiêm lắm vậy.
Tôi có dự một đám chung thất ở một chùa nọ. Tận mắt chứng kiến một hiện tượng rất nghịch lý đến… gai mắt là, trong khi thí chủ đang quỳ dưới chân hàng Tăng bảo dâng Tác bạch một cách thành khẩn, tha thiết (có người còn khóc nữa): “Biết nói gì đây khi niềm thương chưa vẹn, nghĩa tình đành vĩnh biệt cùng nhau. Dẫu biết sống ở thác về, nhưng niềm đau sót, nỗi buồn sao vơi… Giờ này đạo tràng thanh tịnh, pháp hội trang nghiêm” thì… “Tình anh như nước con sông dài…” từ điện thoại của một vị thầy nào đó phát ra. Thế là thầy lính quýnh quá đến nỗi không biết điện thoại nằm ở đâu, quay qua quay lai, khom lên cúi xuống, hết sờ túi áo đến mò túi quần để tìm điện thoại. Trong khi đó thì bài “ Chim trắng mồ côi” vẫn hát “song ca” với bài Tác bạch. Tôi nhẹ hẳn người khi thấy thầy ấy tắt máy, chứ nếu thầy ấy bấm nút Ok rồi ngồi đó cà kê ngê ngỗng luôn thì… cũng phải chịu thôi chứ biết sao.
Tôi nghe nói ở các chùa ở Trung quốc, ngay cả việc ăn quá đường hàng ngày cũng không được nói chuyện. Nếu cần thông báo đều sử dụng dấu hiệu riêng. Ví như muốn ăn cơm thêm mà ăn nhiều thì ra dấu một lóng tay cho hành đường biết, ăn ít thì ra dấu đầu ngón tay. Muốn ăn canh cái thì thọc chiếc đũa vào trong bát, canh nước thì để ngan chiếc đũa trên miệng bát… Tất cả đều diễn ra trong im lặng. Nhìn vào một đạo tràng trang nghiêm như vậy thử hỏi ai mà không phát tâm cho được. Phật dạy hàng tỳ kheo khi ăn phải niệm Tam đề và Ngũ quán. Nếu tán tâm tạp thoại thì cơm tín thí khó tiêu. Thiết nghĩ việc niệm Tam đề Ngũ quán là việc nên làm trong suốt bữa ăn chứ đâu chỉ đọc qua rồi thì thôi.
Hiện nay tại nhiều nơi trên thế giới người ta đã cấm sử dụng ĐTDĐ ở một số nơi cộng cộng như trường học… thì nên chăng ở trong chốn thiền môn chúng ta cũng cần có những quy định có tính chất như thế. Tốt nhất là nên tắt nguồn điện thoại trước khi bước vào hành lễ. Một là để cho Đạo tràng được trang nghiêm. Kế nữa là không làm mất lòng tin nơi quần chúng. Âu cũng là việc nên làm của người con Phật. Mong thay không còn phải nghe tiếng chuông điện thoại di động “phá đám” trong những buổi lễ tôn giáo thiêng liêng.
Trung Huệ (Khoa Triết, Phật Học Viện, khoá 6)
Thông tin bình chọn
Thơ - Văn mới cập nhật
Facebook
Twitter
Google
Google+
Tìm kiếm thông tin
Lời ngỏ