CHÁNH ĐỊNH

Samyak Samãdhi

Sự thiền định chơn chánh của nhà tu học chánh thống quyết đắc Đạo, Giải thoát. Chánh định là con đường cao rốt trong Bát Chánh đạo. Trái với: Tà định, Bất chánh định. Sự tu Chánh định có rất nhiều từng bực, nhưng đại để gom vào hai bực:

   Bậc ở trong cảnh Định gần (Ba lỵ: Upacara Samadhi) lo trừ lần vào những mối tham, sân, si.

   Bậc ở trong cảnh Định cao (Ba lỵ:Appana Samadhi) nhập những cảnh: Sơ thiền, Nhị thiền, Tam thiền, Tứ thiền và cao hơn nữa.

Về Tiểu Thừa, bậc Chánh định đắc lần từng quả: Tu đà huờn, Tư đà hàm, A na hàm, A La Hán hay là Duyên giác.

Về Đại Thừa, bậc Chánh định đắc lần từng quả vị trong Thập địa của Bồ Tát, cho đến quả rốt ráo là quả Phật Thế Tôn.

Do Thiểu dục mà được Tinh tấn. Do Tinh tấn trì Giới mà được Chánh niệm. Do Chánh niệm mà được Chánh định. Do Chánh định mà được Chánh huệ. Do Chánh huệ mà được Giải thoát. Đó là các trình độ tu chứng chung cho cả Tiểu Thừa và Đại Thừa.

Theo từ điển Phật học Hán Việt của Đoàn Trung Còn