BÁT XÚC

BÁT XÚC

Tám loại cảm xúc. Lúc sắp được Sơ thiền định, trong thân sinh ra tám loại cảm xúc, gọi là Bát xúc:

Động xúc: Lúc tọa thiền, bỗng trong thân khởi lên hiện tượng động loạn

Dưỡng xúc: Một lát lại thấy thân ngứa ngáy, như thể không biết đặt vào đâu cho được.

Khinh xúc: Thân nhẹ như mây như bụi, có cảm giác như đang bay bổng.

Trọng xúc: Lát sau lại thấy thân nặng như đá, chẳng thể nhúc nhích.

Lãnh xúc: Lát sau lại thấy thân lạnh như nước.

Noãn xúc: Thân nóng như lửa.

Sáp xúc: Thân nhám như vỏ cây.

Hoạt xúc: Thân trơn nhờn như sữa.

Nguyên nhân phát sinh ra tám xúc đó là vì khi sắp chứng được Sơ thiền định thì Cực vi của thượng giới nhập vào Cực vi của Dục giới mà thay thế cho nhau, địa, thủy, hỏa, phong cuồng loạn mà phát động như vậy. Người không biết rõ pháp tướng này thì sinh ra sợ hãi, nghĩ rằng có lẽ bị ốm, rồi thắc mắc hoài, khiến huyết đạo bị loạn, có khi thành điên cuồng thật sự. (đây là theo chỉ quán q.9. Còn chỉ quán q.8 thì không có Động xúc và Dưỡng xúc, nhưng lại có Nhuyễn xúc và Thô xúc)

Theo PHDS của Thích Nữ Đức Trí