DỊ THỤC NHÂN

DỊ THỤC NHÂN; S. Vipaka-hetu

Cái nhân chín mùi và đổi khác. Khi tạo nhân, thì làm điều ác, như ăn trộm, tà dâm, sát sinh. Khi chịu quả khổ, thì quả khổ không phải là điều ác, mà chỉ là khổ phải chịu đựng, không thể nói là ác hay thiện được. Sách [tr.153] Phật gọi quả vô ký, tức là không phải thiện, không phải ác. Cũng như, một người do trước đây làm ác, bây giờ bị xe cán chết. Sự cố bị xe cán chết không thể gọi là ác hay thiện được, đối vối người bị cán. Nói chung lại, tất cả mọi quả báo đều có tính vô ký.

Nhìn về sự tướng mà nói, trong quá trình nhân thành thục chín mùi, nó cũng đổi khác. Hạt lúa là nhân. Từ khi nó được gieo xuống ruộng, do có sự tác động của ánh nắng, nước, phân và lao động của nông dân, hạt lúa phát triển thành cây lúa, cho không phải một hạt mà là hàng trăm hạt, hàng nghìn hạt.