Sài Gòn mấy hôm liền mưa suốt, không lớn nhưng rỉ rả cả ngày, có lẽ đất trời Sài Gòn cũng buồn cho miền Trung ngoài kia đang oằn mình trong bão lũ. Mới vào mùa mưa, bão lũ đã liên tiếp tràn về miền Trung của tôi. Bão nối tiếp bão, lũ chồng lên lũ. Thương quá miền Trung. Thương quá ngôi làng nhỏ của tôi.

Khúc sông chảy qua ngôi làng nhỏ của tôi hiền lắm, có lẽ do lòng sông không khúc khỉu, trong những ngày mưa lũ, sông cũng thật hiền. Nước chỉ đỏ đậm lại, dâng cao lên, tràn vào đồng ruộng, và mải miết chảy.

Nội đưa gia đình về ngôi làng này từ lâu lắm, khi đó ba chỉ mới chào đời. Nội nói, từ đó đến giờ, chưa có người nào chết trên khúc sông này vào mùa mưa lũ. Vậy mà năm nay, đã có người chết. Nước mắt đã rơi trên bến sông thật hiền. Hình như tôi cũng đã khóc. Buồn cho những mất mát, buồn cho những đổi thay, buồn đến lặng người vì không tin nổi những gì mình nghe là sự thật. Tôi cố hình dung con sông của mình, gầm gừ ùng ục, đỏ quạu như mắt người say, nhìn mọi thứ trở nên dửng dưng xa lạ. Suốt đêm hôm đó, chỉ mong một điều, sớm mai thức dậy, nắng sẽ lên.

Tôi về thăm nhà khi mưa lũ đã qua. Nước sông đã trong xanh trở lại, sông vẫn hiền và bao dung lắm.

Này sông, hình như lòng sông đã thay đổi. Đúng là sông đã thay đổi rồi. Sông còn nhớ ngày xưa? Sau những mùa mưa lũ, sông luôn để lại cho đồng ruộng hai bên bờ lớp phù sa nâu đen thật dày, dân làng lại có một mùa bội thu. Năm nay sao sông không còn như vậy? Năm nay, sông chỉ mang cát về phủ trắng ruộng đồng. Lũ rút, dân làng phải cào hết cát mới có thể trồng trọt. Sông không còn thương ngôi làng nhỏ của tôi nữa rồi. Tại sao vậy? Có phải tại dân làng không còn thương sông?

Này sông, dòng nước từ thượng nguồn tràn về đã nói với sông điều gì mà hôm trước sông lại giận dữ như vậy? Có lẽ chúng đã kể cho sông nghe, những cánh rừng xanh bạt ngàn trên kia đã bị con người chặt phá hết, và chính con người ích kỷ đó đã tàn sát sinh vật không chút thương tâm, lũ chim thú tội nghiệp ít ỏi may mắn trốn thoát chẳng còn chốn để nương thân. Thế giới hôm nay chẳng lẽ đã trở nên chật hẹp đến vậy? Chỉ còn đủ chỗ cho mỗi loài người?

Này sông, hôm bão tràn về, nó đã nói với sông điều gì? Có lẽ bão nói, đó là kết quả tất yếu con người phải ghánh chịu sau một thời gian dài gieo gió. Phải thế không?

Này sông, con người đã nói với sông điều gì khi thấy sông không còn như xưa? Và về phần mình, sông muốn nói điều gì?

Này, sao sông lại lặng lẽ buồn nhìn mình như vậy. Không buồn nữa. Mình có trách sông khác xưa đâu. Trách sao được khi chính con người cũng đâu còn như ngày trước.

Dã Quỳ