|
ĐỌC THƠ XỨ NGƯỜI (2)
Viết trên bức tường tu viện[1]
Tôi chờ một người bạn, nhưng người đã không đến,
Tôi tìm một vị tăng sĩ, nhưng ông không có mặt nơi đây,
Chỉ có con chim sâu trước khu rừng,
chân thành mời tôi một chút gì để uống.
Yi Il-lo
Yi Il-lo (1152-1220) là học giả và là văn sĩ khoảng giữa thời kỳ Koryo (Vương triều Cao Ly 918-1392). Thuở nhỏ ông là một thần đồng, ưu tú trong nghệ thuật sáng tác và thư pháp. Ông có thời kỳ là một tu sĩ, về sau trở lại đời sống cư sĩ làm ủy viên tài phán cho giáo hội.
Cuộc đời ông là thế, tu viện chắc hẳn quen thuộc. Nhưng bước trở lại thăm thì không có ai, chỉ còn một chú chim sâu hót chào. Lời thơ man mác một chút gì, tôi không rõ, nhưng làm tôi nhớ một câu thơ “chùa vắng như không sư”, như không thôi, có nghĩa là có! Đoán như vậy nhưng đâu chắc, nhà thơ mà, chỉ có tác giả là hiểu thấu đáo, còn mình chỉ qua lời thơ thấy gần tâm mình thì thích thế thôi. Nghĩa là có lần đến chùa mà không gặp ai, đường xa, đâu biết thầy đi vắng.
Thời buổi điện thoại di động này chắc đã điện thoại hẹn trước, khi đến là trà nước đã sẵn, nên bài thơ này dường như lỗi nhịp.
Nhà sư muốn mặt trăng trong giếng,
và vớt nó với nước lên bỏ vào bình,
nhưng khi trở về tu viện, ông chỉ tìm thấy,
khi bình nghiêng, trăng rơi ra ngoài.
Yi Kyu-bo
Yi Kyu-bo (1168-1241) là học giả, ông ưa thơ nhạc. Trăng có mặt trong thơ rất nhiều. Tôi đọc bài thơ này thấy lạ một điều là nhà sư nhặt được mặt trăng ư! Mặt trăng rơi ra chớ không nói nước đổ ra ngoài mặt trăng vỡ!
Thơ nhắc đến trăng nhiều lắm, trăng thay điều muốn nói, nên nó vừa thật vừa là biểu tượng. Đối với chúng ta thú vị nhất là thuật ngữ “chấp chỉ vong nguyệt”. Lúc mới nghe, tôi thường không đồng ý với chỉ dụ này, vì lập luận rằng ngón tay đâu có ánh sáng, mặt trăng thì sáng, sao có thể lầm chấp được. Mà không biết rằng mình lầm thêm một lớp nữa.
Có một bộ ngữ lục rất khó đọc nhưng tên thì thi vị đó là Chỉ Nguyệt Lục. Nghe tên thì dễ thương, và như chúng ta hay nói “dễ thương nhưng thương không dễ” vậy.
Quán Không
[1] Kim Jong-Gil, Among the Flowering Reeds, p.38 Write on the Wall of a Monastery
[2] Kim Jong-Gil, Among the Flowering Reeds, p.41The Moon in the Well
|
Thông tin bình chọn
Thơ - Văn mới cập nhật
Tìm kiếm thông tin
Lời ngỏ