PHÙ NAN

PHÙ NAN

Một vương quốc cổ ở Nam Á, thành lập vào khoảng thế kỷ I TL, được củng cố khá hùng mạnh vào thế kỷ thứ 5. Lãnh thổ bao quát phía nam bán đảo Đông Dương, vùng hạ lưu sông Cửu Long. Vương quốc Phù Nan bị diệt vào thế kỷ thứ 6, thay vào là vương quốc Tchen La. Có những dấu hiệu cho thấy một phái đoàn truyền giáo (đạo Phật) của vua Asoka (300 năm TCN) đã đến Phù Nan, sau đó có thể đã đi ngược lên Bắc Việt Nam.

PHÙ SINH

Phù là nổi bình bồng. Hợp từ này, văn học dùng khá nhiều và có đạo vị nhà Phật. Ý nói cuộc  sống của con người đầy trắc trơ, chông gai, ba chìm bảy nổi.

Văn học Trung Quốc có câu:

“Kỳ sinh, nhược phù hề, kỳ tử nhược hưu.”

Nghĩa là sống là sự trôi nổi, chết mới là nghỉ.

Có nghĩa tương tự với hợp từ phù sinh là phù thế: cuộc đời ngày qua tháng lại trôi nổi như trên mặt nước vậy.

“Kiếp phù sinh trông thấy mà đau,

Trăm năm còn có gì đâu,

Chẳng qua một nấm cỏ khô xanh rì.”

(Cung Oán Ngâm Khúc)

PHÙ THÁNH LINH NHÂN HOÀNG THÁI HẬU

Vợ vua Lý Thánh Tông, mẹ Lý Nhân Tông. Bà nguyên người làng Thổ Lỗi, sau đổi tên là làng Siêu Loại. Vua Lý Thánh Tông nhận vào cung năm 1063, đặt tên là Ỷ Lan Phu nhân. Năm 1066, sinh Lý Nhân Tông và được tôn là Thần phi. Sau khi Lý Nhân Tông lên ngôi, bà được tôn làm Linh Nhân Hoàng Thái Hậu. Cuốn “Thiền Uyển Tập Anh” ghi lại cuộc đàm thoại giữa Thái hậu và sư Thông Biện về lịch sử Phật giáo du nhập vào Việt Nam, nhờ đó chúng ta có được một sử liệu quý giá về sự kiện này.

PHÙ THẾ

Phù là nổi. Thế là đời. Nghĩa tương tự như phù sinh. X. Phù sinh.

“Nghĩ thân phù thế mà đau,

Bọt trong bể khổ, bèo đầu bến mê.”

(Cung Oán Ngâm Khúc)

PHÙ TRẦN

Đạo Phật xem tất cả các pháp hữu vi đều như là bụi nổi (phù trần) vô thường, không chắc thật.