VÔ VI

VÔ VI

Pháp vô vi là pháp không sinh diệt, pháp thường hằng, không biến đổi, không do nhân duyên hòa hợp cấu tạo ra. Từ đối nghĩa là pháp hữu vi, là những pháp có sinh diệt, thường xuyên biến đổi, do nhân duyên hòa hợp mà thành.

Pháp tướng tông phân biệt có 6 loại pháp vô vi: 1. hư không vô vi: Chân như, Pháp tính bản chất là không sinh diệt, không tăng giảm giống như hư không, cho nên lấy ví dụ đặt tên. 2. Trạch diệt vô vi: Trạch là lựa chọn. Diệt là diệt trừ. Nhờ dùng trí tuệ chân chính, lựa chọn diệt trừ mọi phiền não ô nhiễm mà Chân Như, Pháp tính hiển hiện được gọi là Trạch diệt vô vi. 3. Phi trạch diệt vô vi: Các pháp hữu vi tạp nhiễm tuy vẫn còn, chưa bị lựa chọn diệt trừ, nhưng vì tạm thời thiếu nhân duyên nên không sinh khởi, nhờ đó pháp vô vi hiển hiện nên gọi là phi trạch diệt vô vi. 4. Bất động diệt vô vi: cảnh giới của người tu hành đã thành tựu được cấp định đệ tứ thiền (cảnh giới thiền thứ 4). Đạt tới cảnh giới này, người tu hành không còn bị ảnh hưởng bởi ngoại cảnh (thậm chí dù hỏa tai, thủy tai hay đao binh tai cũng không làm gì được), và những tình cảm như mừng, vui, giận, ghét v.v…. Đó là cảnh giới Bất động diệt vô vi. 5. Thọ tưởng diệt vô vi: cảnh giới thiền định trong đó các tâm sở thọ và tưởng đều không còn hoạt động nữa. 6. Chân như vô vi: Pháp tính chân thật, không điên đảo, đó là Chân như, Niết Bàn….

“Tính vốn lầu lầu tri bất tri,

Đêm ngày bảo nhậm chữ vô vi.”

(Chân Nguyên Thiền sư – Thiền tông bản hạnh)