TAM MUỘI

Samâdhi

Cũng viết: Tam ma địa, Tam ma đề, Tam ma đế. Dịch là Chỉ, Chỉ Quán, Quán, Thiền, Thiền định, Định, Đại định, Giải thoát, Chánh thọ. Cảnh Thiền bực cao, khi ấy thân thể và tâm trí của nhà Đạo chẳng còn xao động, lìa tất cả sự tà loạn.

Chư Phật và chư Đại Bồ Tát và La Hán đều có thế nhập phép Tam Muội. Các ngài đắc rất nhiều phép Tam Muội tiện giúp cho các ngài hộ thân và độ đời. Như đức Diệu Âm Bồ Tát: Gadgadasvara Bodhisattva có đắc những phép Tam Muội dưới đây:

   Diệu tràng tướng Tam Muội Dhvadjâgrakiyura,

   Pháp hoa Tam Muội Saddharma pundarika

   Tịnh đức Tam Muội Vimaladatta,

   Túc Vương Hý Tam Muội Nakchatrarâdjavikridita,

   Vô duyên Tam Muội Anilâmbha

   Trí ấn Tam Muội Djnânamura

   Giải nhứt thiết chúng sanh ngữ ngôn Tam Muội SarvarutaKâucalya

   Tập nhứt thiết công công đức Tam Muội Sarvapunya samutchtchaya

   Thanh tịnh Tam Muội Prasâdavati

   Thần thông du hý Tam Muội Riddhivikridita

   Huệ cự Tam Muội Djnânolka,

   Trang nghiêm Vương Tam Muội Vyuharâdja

   Tịnh quang minh Tam Muội Vimalaprabhâ,

   Tịnh tạng Tam Muội Vimalagarbha

   Bất cọng Tam Muội Apkritsna,

   Nhựt triền Tam Muội Suryâvarta,

Diệu âm Bồ Tát lại còn dùng phép Tam Muội Hiện nhứt thiết sắc thân mà biến hiện ra các thứ thân hình, hoặc thân Phật, thân Thánh hay thân các hạng chúng sanh mà ra đi độ thế cho đắc nhập quả Phật.

Mỗi đức Phật Như Lai đều đắc trăm ngàn vạn ức phép Tam Muội.

(Xem: Tam Tam Muội, Ngũ Trí Tam Muội, Lục chủng Tam Muội, Thất chủng Tam Muội, Bát Giải thoát Tam Muội, Bát Định, Cửu thứ độ Định, Nhị thập ngũ Tam Muội)

Theo từ điển Phật học Hán Việt của Đoàn Trung Còn