THẤT CHỦNG NGỮ

THẤT CHỦNG NGỮ

Thất chủng ngữ là bảy cách giảng nói, thuyết pháp mà Đức Phật đã dùng:

Nhơn ngữ: Lời nói về nhơn duyên là ngay cái nhơn hiện tại, cho biết cái quả vị lai. Tỷ như thấy kẻ ưa sát sanh cho tới tà kiến (tức những kẻ phạm thập ác) thì nói cho họ nghe quả địa ngục. Thấy những kẻ không phạm sát sanh cho tới không tà kiến thì nói cho họ nghe quả nhơn thiên.

Quả ngữ: Nói về quả báo. Đối với cái quả hiện tại của chúng sanh, cho họ biết cái nhơn quá khứ, như thấy những kẻ nghèo hèn tướng mạo xấu xí chẳng được tự tại thì nên cho họ biết chỗ nhơn là những việc phá giới, tật đố, sân hận, chẳng biết hỗ thẹn, như thấy những người giàu to có căn trọn vẹn oai đức tự tại nên cho họ biết rằng đó là do chỗ nhơn là những việc: Trì giới, bố thí, tinh tấn tu học, không tật đố, biết hổ thẹn, chẳng sân hận.

Nhơn quả ngữ: Là ngay nơi nhân một việc quá khứ nói đến quả vị lai, như nói sáu nhập xúc hiện tại của chúng sanh do nghiệp quá khứ làm nhân, nó lại hay phát khởi hoặc nghiệp mà chịu quả báo ở vị lai.

Dụ ngự: Là lời nói thí dụ. Là cách nói vận nhiều dụ ngôn, kỷ giáo, hình ảnh để giải thích cho các chúng sanh độn căn tiếp nhận như nói Đức Phật là Đại Tượng Vương, Đại Long Vương..v..v…

Bất ứng thuyết ngữ: Lời nói ra những việc chẳng ứng nghiệm, muốn cho người đời sợ sệt hoặc cảm động mà tỉnh ngộ. Phật nói ra những điều chẳng ứng nghiệm. Tỷ như Phật nói Vua Ba Tư Nặc rằng: Từ bốn phương có các ngọn núi kéo đến, cây Sa La có thể thọ tám giới..v..v… Đó là lý bất tương ứng vậy.

Thế lưu bố ngữ: Là lời nói thông thường ở thế gian. Là cách nói dùng đến ngôn ngữ thế gian, ngôn ngữ hiện tại phù hợp với từng tộc quán, dân tộc tương ứng. Từ mặt ước  với nhau sử dụng phổ biến như nam nữ, lớn nhỏ, xe cộ, thành ấp, đại tiểu, tọa ngọa, phòng xá…

Như ý ngữ: Lời nói ra để đạt ý chí của mình, như Phật quở trách những kẻ phá giới, là để cho họ tự trách lấy đặng hộ trì cấm giới, như là Phật khen bậc Tu Đà Hoàn là cố ý để cho kẻ phàm phu phát sanh thiện tâm, Phật cố ý khen Bồ Tát là để cho chúng sanh phát Bồ Đề tâm. Phật dạy rằng tất cả chúng sanh đều có Phật tánh,là cố ý khiến mọi người bỏ thói phóng dật, tiến tu đạo nghiệp, tựu chung là cách nói phương tiện tùy theo ý thức căn cơ của chúng sanh mà phương tiện giảng nói và dạy dỗ vậy.

Theo PHDS của Thích Nữ Đức Trí