Trong khi đó hàng đệ tử của Phật là chư Tăng ở khắp mọi nơi từ các Tự Viện, lại nô nức trong lòng bỡi sắp sửa vào mùa An cư kiết hạ sau khoảng ít hôm của lễ kỷ niệm Đức từ Phụ đản sanh. Lúc xưa khi Đức Phật còn tại thế, Ngài đã chế ra pháp An cư kiết hạ là để chúng Tăng tập trung tại một chỗ trú xứ nào đó làm pháp Yết Ma rồi tu học, trau dồi Giới-Định-Tuệ. Đức Phật đã từng khiển trách nhóm Tỷ kheo Bạt Kỳ sáu người và khuyến giáo rằng: “Này các thầy Tỷ kheo, phải an cư trong mùa mưa. Đây là hai thời điểm an cư. Thời điểm trước là ngày kế của ngày trăng tròn tháng Àsàlha, thời điểm sau là vào ngày sau ngày trăng tròn của tháng sau. Này các Tỷ kheo, trong ba tháng mùa mưa an cư không nên du hành. Vị nào đi ra ngoài, nếu không có lý do chính đáng thì phạm Dukkata”.

Đời con người quả thật quá là mông lung vô cùng, không biết đâu là bờ bến cả, cộng thêm vào đó là sự mong manh về lẽ sinh diệt của của vạn vật trong vũ trụ này. Hôm nay chúng ta có được cơ hội gặp Pháp Phật rồi sao lại không chịu nổ lực tu học mà lại để thời gian luống qua một cách vô ích vậy? Ở trong cái muôn ngàn ý niệm đó mà tác giả Nẻo Xa đã đăm chiêu đôi mắt xanh của mình nhìn thẳng vào không gian rộng lớn vô ngần kia chỉ để tìm ra một con đường đi chân thật trong cái vòng quay bất tận của vô thường biến dịch đó. Sau đây người viết xin được trích một bài thơ của Nẻo Xa với tựa đề: Một kiếp lang thang.

Có những lúc tôi núp mình đi trong nắng

Vì lòng tôi là một giấc mơ xa

Bước chân quen theo ánh mắt nhạt nhòa

Gởi hồn thơ hòa chung trong nắng mới

Có những lúc tôi quay về niềm mong đợi

Cảnh hoàn hôn như phủ kín con tim

Nét thâm trầm hiện về trên đôi mắt

Hóa tâm hồn như một bóng đêm

Có những lúc đôi bờ vai buồn cô quạnh

Dưới mưa hoa luyến tiếc cảnh u buồn

Với hồn tôi như một khung trời lạ

Gió xuân về quên cả nỗi cô liu

Có những lúc bóng thân gầy như cát bụi

Tô điểm hồng cho mây trắng kiêu xa

Sóng biển vồ như phá bờ ngăn cách

Của vầng trăng in sáng dưới chân tôi

Mỗi khi chúng ta nói đến trầm hương là nói đến một loại gỗ rất quý hiếm đứng vào hạng bậc nhất trong tất cả các loại gỗ quý có mặt trong rừng, loại gỗ này chỉ mọc trên rừng núi cao và sâu, khi loại cây này còn sống nó có khả năng hút hết tất cả những luồng gió độc bay ngang qua mình tích tụ lại một chỗ trong thân cây. Nơi mà các luồng gió đã tích tụ lại đó có một màu đen sẫm giống như hình của một bắp chuối, cho nên người đi tìm trầm thường gọi một cách vắn tắt là bắp trầm trong thân Cây Gió. Mỗi khi ai tìm được bắp trầm này thì bán ra thị trường rất có giá trị về mặt trang sức và đặc biệt hơn là các nhà nghiên cứu y học có thể chế biến nó thành một loại thuốc đặc trị cho những căn bệnh hiểm nghèo của con người. Chính vì thế mà trầm hương trở nên món vật quý báu vô cùng. Con người mỗi khi dâng cúng Phật, thường hay dùng các dăm mà người làm trầm đã gọt đẽo ra rồi bỏ vào trong một cái lư hương đốt lửa than lên. Khi các dăm này bị ngúng lên sẽ tỏa ra thứ hương thơm có một trong hai ở thế gian này.

Tuy rằng là một loại gỗ quý hạng nhất trên đời, mỗi khi đốt nó sẽ tỏa ra hương thơm rất đặc biệt. Nhưng Đức Phật nói rằng có một loại hương thơm mà trên thế gian này không tìm thấy được, đó là hương của người trì Giới có đức hạnh tỏa sáng. Trong Kinh Pháp Cú số 54 và 55 Đức Phật dạy rằng:

“Hương các loài hoa thơm

Không ngược bay chiều gió

Nhưng hương người đức hạnh

   Ngược gió khắp tung bay

Chỉ có bậc chân nhân

Tỏa khắp mọi phương trời”

“Hoa chiên đàn già la,

Hoa sen hoa vũ quý,

Giữa những hương hoa ấy,

Giới hương là vô thượng”

Qua hai bài kệ mà Phật đã dạy, đủ cho chúng ta thấy rằng giá trị của sự An Cư kiết hạ để tu học của chúng Tăng suốt ba tháng thật đáng kính trọng vô vàng. Không ai trong suốt năm tháng ngày dài của cuộc đời mình cứ buông lung tâm ý phóng đãng thân mình mà có được đức hạnh cao quý như người hành trì Giới Luật vậy? Thật quý giá giống như lõi cây trầm hương kia, đã chịu đủ nắng mưa để vươn mình ra thu hút trọn những luồng gió độc hại ở bên ngoài, rồi đem lại sự trong lành cho không khí thiên nhiên. Hàng đệ tử của Phật cũng vậy, không chỉ trong một cuộc đời hay một kiếp thanh lọc thân tâm mình mà phải từng hơi thở, từng niệm đối chiếu với sát na sinh diệt luôn luôn thức tỉnh tâm mình không để ngoại cảnh bên ngoài chen vào quấy nhiễu được. Nói đến đây thì tôi lại sực nhớ lại một bài kệ số 113 và 115 Đức Phật khi Ngài còn tại thế đã dạy rằng:

“Ai sống một trăm năm

Không thấy pháp sinh diệt

Tốt hơn sống một ngày

Thấy được pháp diệt sinh”.

“Ai sống một trăm năm

Không thấy Pháp Tối Thượng

Tốt hơn sống một ngày

Thấy được Pháp Tối Thượng”. 

Sự thật luôn đi cùng với cái phi sự thật, nhưng liệu chúng ta có thể đủ tâm kiên cố mà tìm ra cái sự thật đó chăng? Đó mới là vấn đề. Cũng là đi trên một con đường sinh diệt vô thường, nhưng có mấy ai đã tìm ra cho chính mình một phương pháp Tối Thượng như chư Phật Thánh Nhân kia không? Lúc xưa kia Ngài còn hiện diện trên thế gian này, Ngài đã ân cần dạy bảo rằng: “Hễ ai dù ở bên ta, mà không hành trì Giới Pháp của ta thì cũng như sống cách xa ta ngàn dặm. Và ngược lại dù bất cứ ai tuy sống rất xa ta, nhưng luôn luôn hành trì Giới Pháp của ta thì cũng như đang sống gần bên cạnh ta vậy”.

Thế rồi sự chuyển đổi thời tiết cũng qua mau mà hầu như trong chúng ta ít có ai thích để ý cả, vì để ý lại thêm buồn bỡi già nua. Ngày lại nối ngày với nhau thành một đường dài liên tục, mới hôm nào đây chư Tăng kiết chế An cư, mà giờ đây đã gần hết mùa Vu Lan giải chế rồi. Nếu như chúng ta không thức tỉnh về thời gian thì chẳng mấy chốc hết cả cuộc đời hồi nào mà ngay nơi bản thân của chúng ta cũng không hề hay biết gì cả. Đó là xét ở những góc độ của hàng xuất gia như chư Tăng, vậy còn người bình thường và hàng Phật tử tại gia thì sao? Họ phải làm gì khi họ được dự vào hàng Phật tử tu học theo bước chân của Chư Phật?

Giờ đây xin nói đến đôi nét và cũng là trách nhiệm thiêng liêng của người Phật tử tại gia. Tất nhiên ai sinh ra trên cõi đời này cũng đều có tổ tiên Ông Bà và Cha Mẹ, chứ không phải tự nhiên mà hóa sanh ra được. Đã có nguồn cội từ Ông Bà, Cha Mẹ thì mới có chúng ta ngày hôm nay đây. Vậy để đáp đền ơn nghĩa sinh thành dưỡng dục trời bể đó trước hết chúng ta phải biết làm sao với trách nhiệm thiêng liêng ấy? Xưa nay không ai nói rằng tôi rất có hiếu với Cha Mẹ và Ông Bà mà bằng lời nói hết, mà phải biết làm một việc gì đó để tỏ ra là một người con có hiếu với đấng sanh thành của mình. Tục ngữ có câu:

“Công Cha như núi thái sơn

Nghĩa Mẹ như nước trong nguồn chảy ra

Một lòng thờ Mẹ kính Cha

Cho trọn chữ hiếu mới là đạo con”

Sự thật khi chúng ta đọc bốn câu tục ngữ trên, chúng ta thấy công đức sanh thành dưỡng dục của bậc Cha Mẹ được so sánh bằng núi cao và nguồn nước chảy bất tận như vậy. Khi chúng ta sống trong gia đình mà bản thân của chúng ta không biết làm bất cứ một việc gì cả để cho Cha Mẹ vui thì câu tục ngữ trên cũng chỉ là để truyền miệng đọc cho vui vậy thôi chứ ngoài ra không có ích lợi gì hết. Nghĩa là khi chúng ta còn nhỏ thì học hành chăm chỉ, cho đến lúc có chồng vợ thì sống tự lập không phạm vào thói hư tật xấu ở đời thì đã làm cho Cha Mẹ vui được một nửa rồi. Đó là nói về sự lợi ích cho chính bản thân của chúng ta thôi, mãi cho đến lúc Cha Mẹ già yếu thì chúng ta không những biết quý kính mà còn tỏ ra là một người con có lòng hiểu thảo nữa. khi Cha Mẹ thích ăn gì thì mình tìm mọi điều kiện để cho Cha Mẹ được như ý muốn, ngoài ra chúng ta còn phải biết hướng dẫn cho Cha Mẹ quy y nơi Tam Bảo và thực hành đúng theo lời của chư Phật đã dạy. Đó là nói thời gian Cha Mẹ còn mạnh khỏe. Nhưng cuộc sống của chúng ta lúc nào vô thường cũng đến một cách rất bất ngờ. Vi đời người ai lại không lâm vào con đường sanh, già, bệnh và chết, vì thế mà Cha Mẹ của mình cũng vậy phải tới lúc già suy khí lực không còn nhanh nhẹn như trước nữa; nhất là những lúc bệnh hoạn điều cần thiết là chúng ta phải đưa đi bệnh viện rồi chăm sóc thuốc men cũng như ăn uống thật chu đáo không nên làm phật lòng Cha Mẹ. Rồi một buổi chiều hoàng hôn nào đó Cha Mẹ đã rời xa chúng ta mà ra đi, thì chúng ta bổn phận làm con nên và cần phải làm những gì cho trọn vẹn trách nhiệm đối với người đã mất?

Cứ hàng năm sau mùa hạ của Chư Tăng An cư kiết suốt ba tháng, thì lại có mùa Vu Lan báo hiếu, đây là cơ hội để chúng ta nhờ vào phước lực tu trì miên mật của chư Tăng trong ba tháng vừa qua mà nương nơi sự chú nguyện cho Cửu Huyền Thất Tổ quá khứ Phụ Mẫu của chúng ta đang chịu khổ trong sau đường sớm sanh về miền Tịnh Độ.

Dù rằng từ ngữ đơn sơ không có thể lột tả hết ý nghĩa thâm sâu của bậc xuất gia như chư Tăng và hàng hiếu hạnh của bậc chí thành chí hiếu như các Phật tử tại gia. Nhưng phần nào cũng chuyển tải được bức thông điệp suy tư về ân đức thiêng liêng nguồn cội vốn có của mỗi chúng ta. Là một lời nhắc nhở rằng tất cả chúng ta phải biết quí trọng những gì mà chúng ta đang có dù cái có đó chỉ tồn tại trong lần hạnh phúc mong manh mà thôi.

Nẻo Xa