02.02.2009 – Như tin đã đưa, ngày 24-01-2009, Tòa Thánh công bố quyết định bãi bỏ vạ tuyệt thông đối với bốn giám mục thuộc Huynh đoàn Thánh Piô X, gồm Bernard Fellay (Thụy Sĩ), Alfonso de Galarreta (Tây Ban Nha), Tissier de Mallerais (Pháp), và Richard Williamson (Anh). Các vị này đã được tấn phong giám mục một cách bất hợp pháp từ tay Đức cha Lefebvre, chủ phong, và Đức cha Antonio de Castro Mayer, phụ phong, vào ngày 30-06-1988.
Tất cả các vị đã nhận án kỷ luật của Giáo Hội theo điều 1382 của Bộ Giáo luật: “Giám mục nào phong chức Giám mục cho một người mà không có thư ủy nhiệm của Đức Giáo Hoàng, cũng như người nào được vị ấy truyền chức cho, đều bị vạ tuyệt thông tiền kết được dành riêng cho Tông Tòa”. Cả hai giám mục Lefebvre và Antonio de Castro Mayer đều đã qua đời vào năm 1991.
Quyết định bãi bỏ vạ tuyệt thông đối với bốn giám mục trên đã khơi lên hai luồng dư luận trái ngược nhau.
Hội Thánh khắp nơi đón nhận sự kiện này với niềm hy vọng những nỗ lực hiệp nhất trong Giáo Hội được đẩy mạnh và đạt những kết quả cụ thể.
Tuy nhiên, không ít người vẫn tỏ ra dè dặt. Thái độ dè dặt đã chuyển sang lo ngại khi báo chí nhắc đến phát biểu của giám mục Richard Williamson (người Anh) khi trả lời phỏng vấn của Đài Truyền hình Thụy Điển (SVT) ngày 21-01-2009. Vị này, khi được phóng viên truyền hình yêu cầu xác nhận lời tuyên bố về việc không có người Do Thái nào bị chết trong các phòng hơi ngạt của Đức Quốc xã, đã trả lời dứt khoát: “Không một người Do Thái nào bị chết trong phòng hơi ngạt” và nói thêm “Làm gì có phòng hơi ngạt” (!).
Phát biểu của giám mục Richard Williamson trên Đài Truyền hình SVT lập tức được trích dẫn trong những bình luận về sự kiện bốn giám mục được tha vạ tuyệt thông . Nhiều người cho rằng Tòa Thánh đã “quá khoan dung” đối với một người vừa bất tuân phục Tòa Thánh vừa là một người có tư tưởng bảo thủ, cực hữu, bài Do Thái và bênh vực phát xít.
Ngài Gilles Bernheim, tân đại giáo trưởng Do Thái giáo toàn nước Pháp, kiêm Phó chủ tịch Hội Hữu nghị Do Thái – Kitô giáo, nói với phóng viên báo Le Monde: “Chối bỏ Shoah (cuộc thảm sát người Do Thái của Đức Quốc xã trong đệ nhị thế chiến) là phỉ báng ký ức về sáu triệu người Do Thái đã chết trong những trại tập trung. Ngài giám mục Richard Williamson đã nói năng thật bừa bãi, đáng xấu hổ. Nói năng kiểu này thì ở nước Pháp và nước Đức sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự”. Vị đại giáo trưởng này tỏ ra quan ngại về triển vọng đối thoại tái hiệp nhất của Giáo Hội Công Giáo với những giám mục bảo thủ và đầy thành kiến này.
Các Hội đồng Giám mục Đức, Pháp, Canada cũng đồng loạt phê bình những phát biểu sai lạc về lịch sử của vị giám mục vừa được tha vạ. Qua đó các vị cũng nhắc lại việc bãi bỏ vạ tuyệt thông mang ý nghĩa mở đầu cho những bước đi tiến đến tái hiệp nhất trọn vẹn, như Chủ tịch Hội đồng Giám mục Canada viết: “Việc tha vạ tuyệt thông này không có nghĩa là tha luôn những án phạt vì những lỗi lầm khác. Sắc lệnh được công bố hôm 24-01-2009 bởi Tòa Thánh không cho phép giám mục Williamson hay các giám mục khác thực thi các thừa tác vụ một cách hợp luật hay thi hành các trách vụ hay các hành vi quản trị trong Giáo Hội Công Giáo. Sắc lệnh này chỉ đơn giản là mở ra khả năng phục hồi sự hiệp thông trọn vẹn với Giáo Hội Công Giáo”.
Trước tình hình ngày một trở nên nghiêm trọng, giám mục Bernard Fellay, bề trên Huynh đoàn Thánh Piô X, vào ngày 27-01-2009 đã nói lời xin lỗi công khai: “Chúng tôi xin gửi lời xin lỗi lên Đức Thánh Cha và đến mọi người thiện chí vì những hậu quả đáng buồn do Đức cha Richard Williamson gây ra. Những phát biểu của Đức cha Richard Williamson không phản ánh quan điểm của Huynh đoàn chúng tôi. Tôi đã nghiêm cấm ngài, từ nay nếu không có lệnh của tôi, không được công khai phát biểu quan điểm về chính trị và lịch sử”.
Về phần Đức Thánh Cha, trong cuộc tiếp kiến chung thường lệ ngày 28-01-2009, đã đáp lại những phát biểu của giám mục Williamson về Shoah: “Trong những ngày này, chúng ta đang tưởng niệm những nạn nhân trong thảm họa diệt chủng thời đệ nhị thế chiến (Shoah), tôi nhớ lại những hình ảnh trong chuyến viếng thăm trại tập trung Auschwitz (28-05-2006). Đó là một trong những trại tập trung đã diễn ra cuộc thảm sát hàng triệu người Do Thái, những nạn nhân vô tội của lòng hận thù chủng tộc và sự kỳ thị tôn giáo mù quáng. Tôi tha thiết muốn nói lên sự liên kết trọn vẹn với anh chị em Do Thái trong tình huynh đệ của Giao ước thứ nhất. Tôi mong rằng cuộc tưởng niệm Shoah sẽ gợi cho nhân loại những suy ngẫm về sức mạnh khó lòng đoán trước của cái ác khi nó chiếm lấy trái tim con người. Cuộc tưởng niệm Shoah cũng là lời khuyến cáo tất cả chúng ta phải chống lại sự lãng quên, thái độ phủ nhận và chủ nghĩa coi thường thực tế lịch sử, vì chỉ cần bạo hành đối với một người cũng đồng nghĩa chống lại mọi người. Không ai là một hòn đảo, có nhà thơ nổi tiếng đã viết như thế. Cuộc tưởng niệm Shoah mang lại cho các các thế hệ xưa, nay và mai sau bài học đặc biệt này là, chỉ có con đường gian khó của lắng nghe, đối thoại, tình yêu và tha thứ mới có thể dẫn đưa các dân tộc, các nền văn hóa và các tôn giáo trên thế giới đạt đến tình huynh đệ, hòa bình trong chân lý. Hơn bao giờ hết sử dụng bạo lực làm phẩm giá con người bị hạ thấp”.
Ngày 30-01-2009, linh mục Federico Lombardi, phát ngôn viên Tòa Thánh, đã thông tin cho báo chí về những phát biểu của Đức Thánh Cha về Cuộc tưởng niệm Shoah. Cha kết luận: “Ai chối bỏ sự kiện Shoah thì cũng chẳng hiểu gì về Thiên Chúa và Thập giá của Đức Kitô”. Sau khi lưu ý mọi người rằng Đức Thánh Cha đã nhiều lần nói lên những suy ngẫm sâu sắc về cuộc thảm sát người Do Thái trong đệ nhị thế chiến, cha Lombardi nhận định: “Đức Thánh Cha không chỉ lên án mọi hình thức quên lãng và phủ nhận thực tế lịch sử về cái chết bi thảm của sáu triệu người Do Thái, Ngài còn nhắc mọi người và mọi tín hữu đừng quên những câu hỏi đặt ra cho lương tri từ những sự kiện bi kịch này”. Theo cha Lombardi, người Kitô hữu cũng đừng quên cái nhìn của mình về những mầu nhiệm. Mầu nhiệm Thiên Chúa luôn thinh lặng và ẩn mặt. “Mầu nhiệm” của cái ác đáng ghê tởm. Cha rút ra kết luận: “Trước mầu nhiệm “kép” ấy, người Kitô hữu tìm câu trả lời cho niềm tin của mình nơi Cuộc Khổ nạn của Con Thiên Chúa”.
Như vậy, giám mục Richard Williamson, người vừa được tha vạ tuyệt thông, đã chịu áp lực nặng nề của dư luận báo chí vì những lời phát biểu về Shoah. Những phát biểu của vị giám mục này được nhắc đến đúng vào dịp thế giới cùng hướng về Ngày thế giới Tưởng niệm các nạn nhân thảm họa diệt chủng (Shoah). Trong bầu khí đau buồn của ký ức nhân loại trong Ngày Tưởng niệm 27-01, phát biểu của “Người vừa được tha vạ” đã gây một cú sốc lớn.
Trước tình thế này, giám mục Richard Williamson, phải lên tiếng. Ông đã xin lỗi Đức Thánh Cha qua Đức Hồng Y Castrillón Hoyos: “Giữa cơn bão truyền thông kinh hoàng gây ra do những nhận xét thiếu cẩn trọng của tôi trên đài truyền hình Thụy Điển, tôi khẩn xin Đức Hồng Y chấp nhận nơi đây, chỉ như những lời chân thành hối tiếc của tôi vì đã gây cho chính ngài và cho Đức Thánh Cha những buồn phiền và khó khăn không cần thiết”.
Mặc dù lời “xin lỗi Tòa Thánh” của giám mục Richard Williamson không được đánh giá cao nhưng ít nhất cũng cho thấy ông cũng nhận ra có “một cơn bão” của tiếng nói lương tri tôn trọng sự thật lịch sử và đứng về phía những nạn nhân của cái ác. Ông không thể nghĩ mình độc quyền chân lý và tùy tiện giải thích sự thật.
Trước thái độ của giám mục Richard Williamson, nhiều người tỏ ra lo ngại về tiến trình hiệp nhất của Huynh đoàn Thánh Piô X với Giáo Hội.
Tất nhiên con đường đối thoại đi đến hiệp nhất trọn vẹn vẫn còn nhiều khó khăn, nhưng Giáo Hội luôn tin vào sức mạnh của tình yêu và lòng khoan dung, nhờ đó, Giáo Hội sẽ tìm được những giải pháp thích hợp để đón nhận những anh em đã từng bất hòa gay gắt.
PV
Thông tin bình chọn
Thơ - Văn mới cập nhật
Giám mục Richard Williamson
Facebook
Twitter
Google
Google+
Tìm kiếm thông tin
Lời ngỏ