LTS: GN 487 ra ngày 30-5 bài “Giáo dục đào tạo Tăng Ni: Nhiều thành tựu, ưu tư không ít” đã nhận được phản hồi từ bạn đọc. Dưới đây là một góc nhìn, trăn trở trong việc giao nhiệm vụ cho Tăng Ni có trình độ Phật học và thế học vào những vị trí trong Giáo hội.

Là tu sĩ trẻ Phật giáo, tham   gia học tập tại các trường  Phật học được xem là bổn   phận của người con Phật. Mục đích chung là học để giác ngộ, học để hoằng dương Chánh pháp, làm cho Phật pháp được trường tồn. Còn việc tham gia học tập tại các trường Đại học (ĐH), sau ĐH lại được xem là đáp ứng nhu cầu của thời đại. Bởi vì, thời đại hôm nay là thời đại của khoa học công nghệ, và là thời kỳ hội nhập toàn cầu. Tuy Phật giáo được đánh giá là tôn giáo phù hợp với khoa học, phù hợp với mọi thời đại bởi tính chất uyển chuyển của phương tiện tu tập, nhưng Phật giáo sẽ trở nên lý thuyết, lỗi thời nếu những nhà lãnh đạo và những nhà hoằng pháp không thích nghi được với nhu cầu của thời kỳ phát triển.

Từ khi Giáo hội chú trọng đến giáo dục và đào tạo Tăng Ni trẻ, đồng thời Nhà nước có chủ trương khuyến khích “xã hội học tập”, cho phép các trường Đại học đa dạng các hình thức đào tạo thì số lượng Tăng Ni sinh tham gia ĐH có xu hướng tăng lên. Ở đây, chúng tôi không bàn đến Tăng Ni học tập tại các trường Phật học mà chỉ bàn đến Tăng Ni học tập tại các trường ĐH ngoài đời - là những người được xem có đủ năng lực phụng sự Giáo hội và xã hội.

Một vị Tăng hay Ni xuất gia vào chùa, khi có điều kiện vị ấy được thầy tổ cho đi học. Sau khi vị ấy tốt nghiệp THPT, nếu có năng lực, phương tiện và nguyện vọng học tập lên cao, vị ấy có thể dự thi tuyển vào ĐH. Nếu trúng tuyển ĐH, vị ấy sẽ trải qua 4 năm trở lên (tùy theo ngành học) miệt mài học tập để hoàn thành đúng thời hạn. Tuy nhiên, không phải Tăng Ni sinh viên nào nhập cuộc vào hệ thống ĐH cũng có thể hoàn thành tốt chương trình học, cũng có vị vì lý do cá nhân hay hoàn cảnh nào đó phải bỏ cuộc giữa chừng không phải là trường hợp hiếm. Những năm ĐH là cơ hội để vị ấy tiếp cận tri thức khoa học và xã hội, rèn luyện phong cách, cọ xát với thực tế thông qua những cuộc tham gia nghiên cứu, những giờ thuyết trình hay thảo luận, giao tiếp với nhóm, thực tập… Với sự nỗ lực học tập của mình, Tăng Ni sinh viên có thể có một số kinh nghiệm về ngành nghề và có khả năng đối đầu với vấn đề thực tế. Như vậy, họ là những người có năng lực (có thể gọi là nhân tài Phật giáo) đáng trân trọng. Nhưng vấn đề mà Tăng - Ni sinh viên sau khi tốt nghiệp thường mắc phải đó là môi trường để cống hiến năng lực mình. Cầm tấm bằng Cử nhân trên tay, họ vẫn phân vân “Chúng ta chưa biết phải làm gì đây? Sẽ quay trở về chùa thầy tổ để chuyên tu tập hay tìm cơ hội phục vụ Giáo hội và xã hội theo chuyên môn của mình?; Giáo hội có cần chúng ta làm việc không?...”.

Phật giáo Việt Nam hôm nay đã là một tổ chức hoạt động thống nhất, có Hiến chương, có đội ngũ nhân sự các cấp và các ban - ngành viện. Vì vậy, ngoài Ban chứng minh ra thì đội ngũ nhân sự, đặc biệt là nhân sự trẻ cần phải được trang bị kiến thức, kỹ năng về nhiều lĩnh vực khác nhau (Quản trị, Hành chánh, Kinh tế, Văn hóa, Dân tộc, Giáo dục, Môi trường, Công nghệ thông tin, Ngoại ngữ,…). Giáo hội không phải là một tổ chức mang tính lợi nhuận như các đơn vị kinh doanh, không phải tuyển nhân viên như trong hội chợ việc làm. Mà Giáo hội “tuyển dụng” nhân sự để làm việc sao cho mọi hoạt động của Giáo hội luôn nhẹ nhàng, uyển chuyển mà không có vấn đề gì làm khác đi nền tảng đạo đức Phật giáo. Việc thiếu nhân sự làm cho nhiều vị lãnh đạo kiêm nhiều chức vụ khác nhau đã khó có thể hoàn thành nhiệm vụ đúng lúc. Đồng thời, việc phân bổ nhân sự không đủ năng lực đảm trách công việc, hoặc là người thuộc thành phần “cơ hội, lạm dụng” Phật giáo sẽ gây ra hệ quả tiêu cực trong hệ thống hoạt động của Giáo hội.

Hiện nay, Tăng Ni sinh có trình độ ĐH các ngành như Xã hội học, Tâm lý học, Văn hóa học, Giáo dục học, Thông tin - Thư viện, Y dược, Báo chí, Ngoại ngữ,… có thể đảm trách nhiều công việc quan trọng trong hệ thống tổ chức Giáo hội tại các tỉnh thành. Họ cũng có thể tham gia nghiên cứu Phật pháp ứng dụng tại các Viện Phật học, các Trung tâm Nghiên cứu Phật giáo trực thuộc Giáo hội. Quá trình làm việc sẽ giúp họ có nhiều kinh nghiệm để học tiếp lên bậc cao hơn như Cao học và Nghiên cứu sinh.

Thế hệ trước già yếu đi thì thế hệ trẻ trưởng thành tiếp nối, “tre già măng mọc” là quy luật tất yếu. Nhân tài không thiếu, mà thiếu là do chưa phát hiện bằng nhiều phương pháp khác nhau. “Dù bạn là ai đi nữa, bạn cũng phải làm việc” - một triết gia đã nói như thế. Câu nói thật đúng đối với tuổi trẻ. Tuổi trẻ không muốn “dậm chân một chỗ”, vì tuổi trẻ là tuổi hăng say học tập, làm việc. Giáo hội cần quan tâm đến bộ phận Tăng Ni trẻ đã và đang học tập tại các trường ĐH (tất nhiên, họ cũng là người có trình độ Phật học), và tuyển chọn đúng đắn bộ phận này vào làm việc. Nếu bỏ quên đi thì thật đáng tiếc cho công sức và nguyện vọng phục vụ công ích của Tăng Ni trẻ. Khi giao nhiệm vụ cho họ, tức là giúp cho Tăng Ni trẻ nhận rõ ý thức và trách nhiệm của quý vị đó đối với tiền đồ Phật giáo.

HOA DUYÊN

(*) Tựa của hoalinhthoai.com. Tựa của Giác Ngộ: "Giao nhiệm vụ cho người trẻ ...)

(Chân thành cám ơn bạn Kỳ Hoa Dị Thảo đã phát tâm đánh máy bài viết này trên Tuần Báo Giác Ngộ gửi về cho BBT báo điện tử hoalinhthoai.com )