Câu chuyện tấm gương hy sinh của thiếu niên Lê Văn Tám tại Sài Gòn vào những ngày đầu nhân dân Nam Bộ kháng chiến chống xâm lược Pháp trong hoàn cảnh cực kỳ gian khó, bị xuyên tạc, gây công phẫn trong dư luận, đặc biệt với các chiến sỹ chiến đấu ngay tại mặt trận Sài Gòn – Chợ Lớn – Gia Định trong thời gian đó.
Đã có bài trên tuần báo Văn nghệ TP HCM số 79 ngày 10/9 và số 82 ngày 01/10/2009. Tưởng chuyện qua rồi, song lại có bài phản hồi của ông Phan Huy Lê “Về câu chuyện Lê Văn Tám” trn tạp chí XƯA và NAY số 340 tháng 9 năm 2009. Chúng tôi thấy cần nói rõ thêm để bạn đọc xem xét.
Tơi xin trích dẫn nguồn tin thu từ trên mạng:
Giáo sư Phan Huy Lê.
KHÔI NGUYÊN/NV.
HÀ NỘI:
Tại cuộc họp mặt của Hãng phim truyền hình Việt Nam vào cuối tháng 2/2005 tại Hà Nội, GS Phan Huy Lê là một trong hai nhà sử học (ông Dương Trung Quốc) được mời dự, đã tiết lộ: Nhân vật lịch sử anh hùng Lê Văn Tám là hoàn toàn không có thật !
Trong phần phát biểu về tính chân thực lịch sử, đột nhiên GS Phan Huy Lê nhớ lại: “Tôi còn một món nợ với anh Trần Huy Liệu mà đến nay chưa trả được. Đó là lúc anh Liệu làm Bộ trưởng Thông tin – cổ động, anh Trần Huy Liệu tự viết về nhân vật Lê Văn Tám – một thiếu nhi tự tẩm xăng vào người và chạy vào đốt kho xăng giặc Pháp ở Thị Nghè”.
GS Phan Huy Lê nói thêm về lời nhắn gửi của ông Trần Huy Liệu: “Lúc sáng tác ra câu chuyện Lê Văn Tám (Thời điểm 1945 – NV), anh Liệu nói với tôi rằng: Bây giờ vì nhiệm vụ tuyên truyền nên tôi viết tài liệu này. Sau này khi đất nước yên ổn, các anh là nhà sử học nên nói lại giùm tôi, lỡ khi đó tôi không còn nữa”.
Tại cuộc họp, GS Phan Huy Lê cũng đề cập đến chi tiết phi lý trong câu chuyện ngọn đuốc sống Lê Văn Tám: “Cậu bé Lê Văn Támsau khi tẩm xăng vào người và tự châm lửa đốt, vẫn còn khả năng chạy từ ngoài vào kho xăng với quãng đường 50 mét. Tôi đã hỏi một số bác sỹ và họ cho rằng với sức nóng của lửa xăng, một em bé không thể chạy được xa như vậy”.
Đây là lần đầu tiên “câu chuyệnkhông có thật” này được chính thức công nhận từ một người có trách nhiệm cao nhất của giới sử học tại Việt Nam hiện nay – Giáo sư Phan Huy Lê!
Trong cuộc trả lời phỏng vấn qua điện thoại của nhật báo Người Việt hôm thứ sáu ngày 10/3/2005, GS Phan Huy Lê xác nhận việc ông công bố sự thật về nhân vật Lê Văn Tám và nói: “Là nhà sử học, chúng tôi phải giữ một thái độ trung thực và phải tiếp cận với sự việc càng rõ ràng càng tốt và vì thế, tôi đã công bố lời nhắn nhủ của anh Trần Huy Liệu”. Khi được hỏi GS Trần Huy Liệu nói điều ấy với ông vào thời gian nào? GS Phan Huy Lê trả lời: “Lúc ấy ông Trần Huy Liệu đang làm Viện trưởng Viện Sử học Việt Nam. Ông nói câu chuyện này với tôi rất nhiều lần (!) vào những năm thập kỷ 1960, vài năm trước khi ông Liệu mất (1969 – NV). Ông (THL) nói có cả hai đồng nghiệp của tôi (PHL) cùng biết và hiện nay họ đều còn sống. Theo lời ông Trần Huy Liệu, việc tuyên truyền hình ảnh nhân vật Lê Văn Tám như một anh hùng có thật là nhằm động viên tinh thần chiến đấu của quân dân trong những năm đánh Mỹ “. (Chuyện xảy ra tháng 10/1945, năm đầu nhân dân ta đánh Pháp. Thời đánh Mỹ thì ta càng có nhiều tấm gương hy sinh của đồng bào và chiến sỹ ở mọi lứa tuổi trên cả nước – NV). Ông Lê còn nói thêm : “Câu chuyện Lê Văn Tám đã được giới sử học mang ra bàn luận trong nhiều năm qua nhưng vẫn chưa có công bố nào cụ thể và chính thức trên các phương tiện truyền thông nhà nước… Riêng về bản thân tôi, là một nhà sử học, tôi đã và đang viết bài để công bố sự thật về nhân vật này (?) một cách chi tiết và thấu đáo nhất là dưới góc nhìn của lịch sử và tôi dự định trong thời gian sớm nhất”. Phóng viên hỏi tại sao không công bố sớm hơn sự kiện này? GS Phan Huy Lê trả lời: “Trong năm nay (2005 – NV), Nhà nước đang chuẩn bị rất nhiều ngày lễ lớn, trong đó có ngày 30 tháng 4 (30 ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng và thống nhất đất nước – NV). Tôi muốn công bố bài viết của mình trong một điều kiện bình thản hơn và không muốn việc của mình bị cuốn vào các sự kiện lớn khác. Tôi đang chờ đợi một dịp thuận lợi và nhất định tôi sẽ làm”.
Đọc qua, ai cũng hiểu ông trùm sử học Việt Nam đương đại Phan Huy Lê sẽ dập tắt ngọn lửa Lê Văn Tám – một điển hình của lòng yêu nước Việt Nam, được nhân dân cả nước trân trọng hơn nửa thế kỷ qua, bởi đó là chuyện do ông Trần Huy Liệu tự viết (bịa!) ra vì mục đích tuyên truyền! Và ông đang chờ “một dịp thuận lợi” để tung ra chưởng quyết định. Nhưng từ đó đến nay, hơn bốn năm rồi, cu chuyện rm ran v lan rộng ra cả nước làm xôn xao dư luận mà ông không một lời cải chính và vẫn chưa có “điều kiện bình thản” để “công bố bài viết của mình” sao? Tới khi có sự phản ứng chính đáng của những người trong cuộc trên công luận, ông nhanh chóng phủi tay bằng những lập luận loanh quanh, mơ hồ, rối rắm với những lý lẽ tưởng là khôn khéo, trái ngược hẳn với thông tin năm trước?
Việc làm của ông, trước hết l sự xúc phạm tới lịch sử đầy máu và nước mắt của Đảng bộ và nhân dân một thành phố lớn phương Nam suốt 30 năm luôn đứng trên tuyến đầu chống giặc ngoại xâm. Sau là nó làm người ta thờ ơ tới cả một truyền thống anh dũng kiên cường với bao nhiêu tấm gương âm thầm hay tiêu biểu của biết bao đồng bào chiến sỹ ta trong đấu tranh cho hịa bình thống nhất đất nước hôm nay. Là người đứng đầu một chuyên ngành quan trọng lại l người thầy được nhận danh hiệu cao qúy, có nhiều lứa học trị ở khắp mọi nơi trên đất nước, chẳng lẽ ông không nhận ra điều đó?
Lần này, viện dẫn lời dặn của GS Trần Huy Liệu mà ông đ lĩnh hội như sau: “Nhân vụ kho xăng địch ở Thị Nghè bị đốt cháy vào khoảng thng 10/1945 v loan tin rộng ri trn bo chí trong nước và đài phát thanh của Pháp, đài BBC của Anh, nhưng không biết ai là người tổ chức và trực tiếp đốt kho xăng nên tôi (GS.THL) đ dựng ln cu chuyện thiếu nin L Văn Tám tẩm xăng vào người rồi xông vào đốt kho xăng địch cách đấy mấy chục mét…”. Ông đã chuyển đổi ý khác hẳn như điều giật gân ông đã tung ra mấy năm về trước là “anh Trần Huy Liệu tự viết (bịa!) về nhân vật Lê Văn Tám” và đưa lạc hướngdư luận loanh quanh truy tìm ngày xảy ra sự kiện! Dù sao thì câu chuyện đốt kho xăng và sự hy sinh của một chiến sỹ lúc đó gây xúc động lịng người lớn lắm. Đi, bo của cả ta lẫn địch đều thơng tin sơi nổi. Vậy GS Trần Huy Liệu viết bài dưới thể loại nào? GS Trần l nhn vật quan trọng thời bấy giờ, lẽ dĩ nhiên bi của vị Bộ trưởng Thông tin không thể đăng tải trên những bản tin, báo thông thường. Sao ông Lê khơng đi xc thực bi của thầy mình? Ông lại dẫn chứng báo Kèn gọi lính ngày 8/10/1945 đưa tin: “Một thiếu niên 16 tuổi nhất định không nói tên, họ, làng, tình nguyện lấy thân mình làm mồi dẫn hoả. Em quấn vải quanh mình, tẩm dầu xăng, sau lưng đeo một cái mồi, đứng im đốt mồi lửa, miệng tung hô “Việt Nam vạn tuế”, chân chạy đâm xầm vào kho đạn”. Điều mà vị Bộ trưởng viết thì nhiều người đã viết ra rồi, GS Trần Huy Liệu cần gì phải dựng chuyện lên? Ông Lê còn dẫn lời GS Trần Huy Liệu: “Sau đó đài BBC bình luận l một cậu b tẩm xăng vào người rồi tự đốt cháy thì gục ngay tại chỗ hay nhiều lắm chỉ lảo đảo được mấy bước, không thể chạy được mấy chục mét đến kho xăng. Giáo sư (THL) tự trch l vì thiếu cn nhắc v khoa học nn cĩ chỗ chưa hợp lý”. Ông thầy Trần Huy Liệu đã nhận ra điều hớ rồi thì ơng trò Phan Huy Lê còn cất công tìm đến cc chuyn gia y tế nhằm xc nhận điều gì? và để làm gì?
Muốn tỏ ra mình lm việc với thái độ nghiêm túc của nhà sử học, ông Lê sưu tra và dẫn chứng một số thông tin trên báo chí lúc bấy giờ. Nhưng việc làm ấy thừa, chỉ để đánh lừa dư luận! Một nhn chứng sống cĩ đầy đủ trách nhiệm v uy tín lớn nhất cịn lại đến ngy nay l GS Trần Văn Giàu – nguyên Chủ tịch UBKC Nam Bộ đã “khẳng định là có sự kiện kho xăng địch ở Thị Nghè bị đốt cháy và trong tình hình lc đó là do ta đốt, nhưng không biết do ai tổ chức và người nào thực hiện”. Ơng Lê từng trải qua hai cuộc chiến tranh chống Pháp và Mỹ, tuy không trực diện đối đầu với giặc nhưng chí ít ông cũng cảm nhận được bao nhiêu điều rối ren khi lâm vào sự chiến. Đành rằng không có tổ chức nào chặt chẽ khắt khe thậm chí là nghiệt ngã hơn ở những đơn vị chiến đấu. Nhưng chiến tranh nhân dân là cuộc chiến tranh của những người bị tước đoạt thì mỗi người dân là một chiến sỹ, chiến trường là bất cứ nơi nào có bóng quân thù. Một người cũng đánh. Một tên giặc cũng diệt. Mọi người chung vui với chiến công nhưng không ai đòi phải xác định từng chiến công thuộc về ai. Những người được tuyên dương công trạng chỉ là biểu tượng trong từng hoàn cảnh cụ thể. Công lao lớn nhất thuộc về những người anh hùng vô danh – Thực ra họ hữu danh nhưng hy sinh âm thầm lặng lẽ, không ai biết đến. Người anh hùng ẩn danh Lê Văn Tám trong trường hợp đó, được coi như chuyện thường tình. Ông Trần Huy Liệu là một nhà văn hóa lớn, đồng thời cũng là một chiến sỹ cách mạng kiên cường, từng vào sinh ra tử, coi cái chết nhẹ tựa lông hồng, chấp nhận da ngựa bọc thây thì ông cũng chẳng bận tâm “tiên lượng là biết đâu sau này có người đi tìm tung tích nhân vật Lê Văn Tám hay có người lại tự nhận là hậu duệ của gia đình, họ hàng người anh hùng”! Thời điểm những năm 1960, Mỹ đổ quân ào ạt vào miền Nam và mở rộng chiến tranh ra miền Bắc. Nội bộ ta không ít người hoang mang và phân hóa. Cuộc kháng chiến càng gay go quyết liệt. Là một trong số những người lãnh đạo cao nhất của Ủy ban Khoa học xã hội, Viện sỹ Trần Huy Liệu cũng không thể nào tiên đoán năm 1975 ta thắng lợi hoàn toàn để mà lo trối trăng những chuyện cỏn con trời ơi đất hỡi như thế !
Ông không tin câu chuyện Lê Văn Tám là thật thì ai tin câu chuyện giữa ông Trần Huy Liệu với Phan Huy Lê là thật trong khi những tình tiết ông đưa ra đầy mâu thuẫn?
Có cơ sở để tin tính danh Lê Văn Tám là thật! Một nhân chứng sống mà ý kiến của ông có tính thuyết phục là Đại tá Võ Thành Kiết – Hội CCB Quận X, tuổi tròn 80. Những ngày đầu kháng chiến ở Nam Bộ, ông là một thiếu niên, làm giao thông cho báo Kèn gọi lính – mà ông Lê có dẫn chứng ra. Đại tá nói ngay hôm sau có vụ cháy Kho xăng Thị Nghè, cả Sài Gòn đã biết. Tuy không là người trong cuộc nhưng được nghe nói người làm nên chiến công ấy là thiếu niên có tên Tám. Tập quán của người phương Nam, tục danh ít khi dùng đến mà chỉ dựa vào là con thứ mấy của cha mẹ để giao tiếp với nhau, cũng có khi tên và thứ trùng hợp. Những chiến sỹ thiếu niên thời ấy trong đó có vị CCB, đã được học tập noi theo tấm gương cảm tử của bạn Tám. Một vị cán bộ lão thành, chuyên viên cao cấp Khoa học xã hội cho biết trong một tài liệu của Thành ủy TPHCM có nêu danh người tổ chức cho em Tám làm việc ấy là đồng chí Lê Văn Châu đã hy sinh ở mặt trận Sài Gòn năm 1947. Trong hồi ký “Đứng lên đáp lời sông núi – tập II” (NXB Thanh niên – 1995) của Trần Khắc Minh (nguyên UVTƯ Đoàn TNCSVN) cho biết Lê Văn Tám là bạn trong đội thiếu niên ở Đa Kao với ông. Bạn đọc cần lưu ý là cuốn sách được viết ra 10 năm trước khi ông Phan Huy Lê phủ định nhân vật này! Trong hồi ký của các vị lãnh đạo kỳ cựu của thành phố Sài Gòn từ ngày cùng cả nước khởi nghĩa giành chính quyền 1945 như Nguyễn Văn Linh (Mười Cúc), Mai Chí Thọ (Năm Xuân)… đều nhắc tới gương hy sinh của liệt sỹ thiếu niên Lê Văn Tám với lòng xúc động, tự hào.
Sự việc xảy ra đã hơn 60 năm, bao nhiêu lớp người đồng thời tại chỗ không ai phủ định, nay chỉ đựa vào câu chuyện phiếm giữa hai người ở mãi đâu thì ai tin được!
Người có công tôn vinh để Lê Văn Tám thành ngọn đuốc sống nổi danh, lan rộng và thấm sâu vào lòng người là nhà văn Phan Vũ. Ông tuổi vượt ngưỡng bát tuần nhưng lái xe gắn máy mắt còn tinh, tay còn chắc, giọng nói vang và đầu óc còn tỉnh táo. Tóm tắt những điều nhà văn nói với người viết bài này:
“Tôi người Hải Phòng, Vệ quốc quân Nam tiến. Những năm ở chiến trường Nam Bộ tôi có nghe chuyện một thiếu niên Sài Gòn dũng cảm xông vào đốt cháy một kho xăng. Chuyện chỉ có thế nhưng cái chết của em cứ lởn vởn trong tâm não tôi. Năm 1954, tập kết ra Bắc, niềm thương nỗi nhớ miền Nam làm cho hình ảnh em bé đốt kho xăng sống dậy, tôi dồn tâm sức viết vở kịch Lửa cháy lên rồi. Lúc đầu tôi đem vở kịch xuống dưới đất cảng Hải Phòng, diễn ở các trường học sinh miền Nam trước. Không ngờ vở kịch thành công lớn quá, vang dội tới cả Thủ đô, sôi động một thời. Các buổi diễn ở Nhà hát nhân dân, hàng ngàn chỗ ngồi hôm nào cũng đầy người. Từ trên cánh gà nhìn xuống, tôi thấy rất nhiều bàn tay nâng khăn lên chấm mắt ở những tiểu cảnh cảm động. Tôi sung sướng quá cũng trào ra nước mắt. Ông Thế Lữkhen và nhận tôi làm con nuôi để dạy thêm tay nghề. Vở kịch được đưa vào Phủ Chủ tịch diễn Bác Hồ xem. Tôi cùng đi trong đoàn. Bác hỏi tôi chuyện này có thật không? Tôi thưa thật rằng chỉ được nghe kể như thế rồi sáng tác ra. Bác khen và động viên tôi. Trong vở kịch này, tôi không để cho em Tám tự thiêu mình rồi chạy vào đốt kho xăng giặc. Tôi tạo tình huống cho em làm quen tới mức kết thân với một tên lính coi kho, để được ra vào thường xuyên trước sự mất cảnh giác của giặc. Cuối cùng thì… lửa cháy lên rồi và bé em không về nữa! Mọi người đều ngầm hiểu hồn xác em hoà trong ngọn lửa ngùn ngụt của kho xăng, thiêu trụi quân xâm lược. Em thành bất tử! Người chiến sỹ khi lao vào đồn giặc, ai biết được họ ngã xuống thế nào? Chỉ biết đồn giặc tan tành, xác giặc ngổn ngang và sự hy sinh của người lính thật xứng danh anh hùng dũng sỹ. Năm 1982, xưởng phim Nguyễn Đình Chiểu TPHCM dựng bô phim Ngọn lửa thành đồng dựa trên kịch bản của tôi do anh Lê Mộng Hoàng đạo diễn. Tổ chức Đoàn thanh niên có bàn với tôi xây dựng hồ sơ truy phong anh hùng cho Lê Văn Tám nhưng tôi không biết gì hơn những điều tôi đã biết về con người ấy”. Người viết bài này tò mò hỏi nhà văn tại sao lấy tên Lê Văn Tám đặt cho nhân vật? Ông trả lời: “Tôi cũng không nhớ là sự ngẫu nhiên hay bởi một sự dẫn dắt nào? Giá như lúc đó có ai bảo đặt tên Lê Văn Bảy tôi cũng làm theo. Nhưng theo tôi thì cái tên không quan trọng mà hành động của nhân vật mới làm nên sự tích anh hùng”. Người viết thông báo chuyện có một vị chức sắc quả quyết rằng GS Trần Huy Liệu tự nhận đã viết bài về người thiếu niên anh hùng ấy và lấy danh Lê Văn Tám đặt cho nhân vật. Nhà văn Phan Vũ nói: “Chuyện ấy hôm nay nghe anh nói ra tôi mới biết. Ra Bắc, tôi có gặp ông Trần Huy Liệu mấy lần mà không nghe ông Trần nói ra điều ấy”.
Hai người cùng viết về một nhân vật lịch sử lại ở thời gian cách nhau hàng chục năm, không gian rất xa nhau – một người ở Hà Nội, một người ở gần nơi xảy ra sự kiện, mà cùng chọn chung một danh xưng cho nhân vật đã là sự lạ? Một sự tình cờ đưa đẩy hai người viết ấy quen biết nhau mà không chia sẻ với nhau vài lời về nhân vật ấy, cái chết ấy, đặc biệt là sự trùng hợp tính danh ấy, càng la hơn!
Quan Chánh sử họ Phan trước đây phủ định hoàn toàn sự việc. Phải chăng sau khi “tiếp cận với sự việc càng rõ ràng càng tốt” thì những “chi tiết” thông tin ông đưa ra đều lạc lõng và ông biện luận lúng túng quanh co chẳng “thấu đáo” ở điểm nào: “Lê Văn Tám không phải là tên nhân vật lịch sử có thật (đã chắc chưa?) nhưngphản ánh một sự kiện lịch sử có thật, một tinh thần hy sinh vì Tổ quốc có thật. Đó là một biểu tượng đã đi vào lịch sử mang tính phổ biến và thiêng liêng”. Vậy mà vị sử quan bảo “vẫn còn phải tìm thêm cứ liệu để xác định người thực hiện là “em thiếu niên 16 tuổi”, hay một “chiến sỹ ta” hay “anh dân quân”?”. Và ngài đòi: “Trả lại nguồn gốc thật của biểu tượng này là để tạo lập một nền tảng nhận thức khoa học, khách quan về quá trình hình thành biểu tượng Lê Văn Tám”?! Rồi ông hùng hồn thuyết giảng: “Đối với sử học, tôn trọng sự thật, tìm ra sự thật, xác minh sự thật là một nguyên tắc cao cả thuộc về phẩm chất và chức năng của nhà sử học… Mọi biểu tượng hay tượng đài lịch sử chỉ có sức sống bền bỉ trong lịch sử và trong lòng dân khi được xây dựng trên cơ sở khoa học khách quan, chân thực”! Mấy ai hiểu nổi ý của giáo sư?!
Cứ cho Lê Văn Tám là một tính danh xã hội nhưng ám chỉ vào một người thì đó là chính danh của em. Cách chết của em mỗi người nghĩ theo sự hiểu và lòng mến yêu của mình nhưng rõ ràng là em chết thui trong lửa! Vậy hình ảnh ngọn đuốc sống vẫn xứng đáng với em, cũng như hình ảnh Thánh Gióng cưỡi ngựa sắt phun lửa, nhổ tre đằng ngà dẹp tan quân giặc. Dân tộc nào cũng có những hình tượng khác thường về người anh hùng có công đánh giặc giữ nước.
Tóm lại, chuyện này việc thật, ngườithật, chỉ cách đánh giặc là không rõ và tính danh liệt sỹ còn nghi vấn. Đấy là chuyện muôn thuở trong thời buổi chiến tranh ở bất kỳ đâu. Cớ sao ông Phan Huy Lê bày chuyện ra, không nên, ông vo chuyện lại? Đánh trống lảng rồi đánh trống lấp, ông lên giọng dạy cách ứng xử với ngọn đuốc sống thế nào? Trừ ông, trong lòng người Việt Nam, ngọn đuốc sống Lê Văn Tám mãi mãi là biểu tượng của lòng yêu nước. Điều đáng bàn là nên ứng xử với sử gia Phan Huy Lê thế nào? Ông phân bua: “Tôi kể lại câu chuyện này một cách trung thực với tất cả trách nhiệm và danh dự của một công dân, một nhà sử học”. Bạn đọc có thể tin được không? Là người có trách nhiệm ông đã không tung chuyện ra khi chưa kiểm chứng kỹ càng. Là người biết giữ danh dự công dân ông không làm một việc hồ đồ như thế với một biểu tượng mà chính ông nói là “mang tính phổ biến và thiêng liêng”. Trên cương vị một nhà sử học ông phải biết suy trước tính sau thế nước lòng dân. Trong bài, người viết đưa ra phần công bố của ông Lê hồi tháng 2/2005 và phần giải trình của ông hôm nay, có sự bất nhất hay vẫn trước sau một ý? Tôi chưa từng được diện kiến ông Lê, chưa biết là may hay rủi. Trước hết là điều mừng vì nếu quen biết nhau thì chưa chắc tôi được nói thẳng ra như thế. Đó cũng là lý do bao nhiêu người có những mối quan hệ với ông, họ biết đúng-sai-phải-trái nhưng không lên tiếng! Người đưa tin năm ấy thốt lên: “Điều đáng ngạc nhiên là sau khi giáo sư Phan Huy Lê tiết lộ sự thật về Lê Văn Tám, không một tờ báo hay một cơ quan truyền thông nào của Việt Nam đăng tin này! (Ngay cả cơ quan quản lý văn hóa tư tưởng cũng không phát biểu gì – NV)”. Che đậy và bênh nhau là bản chất của đầu óc tiểu nông hủ lậu. Nếu đó là đặc trưng tính cách Việt Nam thì quả thật đáng buồn! Mà mối quan hệ ấy ở những người có chức quyền càng tệ hại cho đất nước!
Chỉ vì muốn “ngăn chặn mọi ý đồ dựng lên lý lịch Lê Văn Tám như một nhân vật có thật rồi có người lại nhận là hậu duệ của nhân vật này”(?!) mà vị Chủ tịch Hội Khoa học lịch sử Việt Nam phải dấn thân làm một việc tai tiếng như thế, thực là đáng tiếc! Nhưng ông có thể yên tâm, việc tìm kiếm liệt sỹ hiện nay đang được các tổ chức chính quyền, xã hội và đồng đội phối hợp tiến hành, thể hiện thiết thực tinh thần đền ơn đáp nghĩa, uống nước nhớ nguồn. Rất mong một ngày nào tìm ra thân nhân liệt sỹ để mát mẻ vong hồn người chết và vui lòng người sống. Dù có minh xác được tục danh liệt sỹ là X, Y, Z… gì đó thì ta cùng nhau biết vậy. Danh tính Lê Văn Támđã là niềm tự hào cho cả gia đình, quê hương, đất nước và vong linh liệt sỹ vẫn thảnh thơi nơi cõi hư vô.
Điều mà ông Phan Huy Lê lấy làm thoả mãn là đã “làm tròn trách nhiệm với cố GS Trần Huy Liệu”. Thật lòng, chúng tôi luôn kính trọng GS Trần Huy Liệu – nhà học giả uyên bác, nhà yêu nước nhiệt thành. Chỉ tiếc rằng nhiều việc làm của người học trò họ Phan này mang đến không ít điều phiền muộn và càng thêm nặng nợ với người thầy khả kính của ông ta.
Người ta nghĩ gì khi biểu tượng ngọn lửa của tinh thần yêu nước đang sừng sững bỗng dưng bị chính những người làm sử hè nhau xô đổ trong khi họ dựng lên tượng đồng kẻ đàn áp những người yêu nước, dâng đất dâng thành cho giặc giữa lúc toàn xã hội đặc biệt đề cao tinh thần Không có gì quý hơn độc lập tự do ?!
Lịch sử thời nào cũng có sự mù mờ vì nhiều lý do, nhân dân có thể rộng lòng vơi người viết sử. Những sử gia làm hoen lịch sử, nhân dân không tha thứ!
nhìn cái bài viết của ông ..giống như hồi nhỏ đi học đến tiết học tập làm văn..cô giáo hay cho đề bài !! rồi bắt học sinh chứng minh..gì đó..nghĩ lại đến bây giờ còn thấy mắc cười!!thôi đi ông ơi nội cái số điện thoại của ông là ko thấy tính lịch sử rồi..tôi nói thật những người CHUẨN MỰC như ông thì chắc có lẽ xài những đầu số có tính lịch sử hơn chẳng hạn như: 0913...hay 0903...muốn bàn chuyện lịch sử người như ông có đủ tư cách sao?thôi lo mà làm tốt việc kê đơn bán thuốc đi ông nhé!chào ngài BÁC SỸ made in vietnam
Ông Nguyễn văn Thịnh có giữ bất kỳ giấy tờ gì về Lê Văn Tám không dzậy, hay là anh em, bà con, họ hàng gì của Tám cũng được chỉ cần một tờ thôi là đủ chứng minh Lê Văn Tám có hiện diện trên cõi đời này vào năm 1946! Chân lý chỉ thế mà thôi, vô cùng đơn giản!
Hay ông đưa vụ này ra Tòa dân sự để xin nhận Lê Văn Tám làm con nuôi, nhưng ông cũng phải có giấy tồ chứng minh đấy nhé!