Tướng mạo của ông Sai Bất Đa cùng với bạn bè và tôi không khác nhau mấy. Ông ta cũng có một đôi mắt nhưng nhìn không rõ lắm: ông có hai lỗ tai, nhưng nghe không thính lắm, ông có mũi và miệng nhưng đối với mùi vị và khẩu vị đều không tinh tế lắm, não của ông cũng không nhỏ nhưng ông nhớ không tốt lắm.

Ông thường nói, “Phàm việc gì cũng chỉ cần không khác nhau mấy là tốt rồi, cần gì phải quá kỹ lưỡng rạch ròi?”

Lúc nhỏ, mẹ ông ta bảo ông ta đi mua đường vàng, ông mua đường trắng đem về. Mẹ ông mắng ông, ông lắc đầu thưa: “Đường vàng đường trắng cũng gần giống nhau thôi.”

Lúc ông ta đi học, có một lần thầy giáo hỏi ông: “Cổ thành Tây An ở đâu? ” Ông nói: “Ở tại Sơn Tây.” Thầy giáo bảo: “Sai rồi, ở Thiểm Tây.” Ông trả lời, “Sơn Tây với Thiểm Tây sai có bao nhiêu đâu.”

Sau này, ông làm việc ở một ngân hàng, ông vừa biết viết lại vừa biết tính, chỉ có điều luôn không rõ ràng. Chữ Thập ông thường viết thành chữ Thiên và ngược lại, Giám đốc tức giận thường mắng ông, nhưng ông chỉ cười như biết lỗi. Chữ Thiên chỉ nhiều hơn chữ Thập một nét phết, không phải là khác nhau chẳng bao nhiêu sao?

Có một ngày, ông vì có việc gấp, phải đi tàu lên Thượng Hải. Ông ta ung dung tự tại đi đến nhà ga, trễ hai phút, tàu đã chạy rồi. Ông ta trợn mắt vọng ra chiếc tàu đi xa, lắc đầu nói: “Chỉ đành ngày mai đi rồi, hôm nay đi và ngày mai đi có gì khác nhau. Nhưng ngành đường sắt thật chuẩn xác, 8 giờ 30 phút chạy và 8 giờ 32 phút chạy, khác bao nhiêu đâu?” Ông ta vừa nói vừa chậm rãi trở về nhà, trong lòng cứ nghĩ không ra tại sao tàu không chịu đợi cho ông 2 phút.

Có một ngày nọ, tiên sinh Sai Bất Đa bỗng bị bịnh nặng. Ông vội bảo người nhà đi mời bác sĩ Uông (Wáng) ở phố Đông. Người nhà vội vàng chạy đi, một lúc thì không tìm được bác sĩ Uông ở phố Đông, ngược lại là mời bác sĩ thú y tên Vương (Wáng) ở phố Tây về. Sai Bất Đa ở trên giường bịnh biết đã tìm nhầm người, nhưng vì bịnh gấp, toàn thân đau đớn, trong tâm lo lắng đợi không nổi nữa bèn nghĩ: “Biết đâu may mắn Vương Đại phu và Uông Đại phu cũng không khác nhau nhiều, để ông ta thử xem.” (Âm tiếng Trung Quốc Uông và Vương đều đọc là Wáng). Thế là vị bác sĩ thú y đến bên giường bịnh dùng phương pháp trị bịnh cho súc vật để chữa cho Sai Bất Đa. Không đến một tiếng đồng hồ sau, Sai Bất Đa chết đi.

Lúc Sai Bất Đa sắp chết, từng hơi đứt đoạn nhưng ông cũng nói: “Người sống… cùng người chết… cũng không… khác bao… nhiêu. Phàm… việc gì chỉ… cần… có sai…bất… đa… thì tốt…rồi… cần gì… phải rạch ròi…?” Ông nói xong câu này thì tắt thở.

Sau khi ông ta chết, mọi người tán dương ông nhìn sự việc một cách thông thoáng. Mọi người bảo rằng, ông ta một đời không chịu rạch ròi, không chịu so đo, không chịu tính toán, thật là một vị có đức hạnh. Thế là mọi người đặt cho ông ta một pháp hiệu sau khi chết là “Đại sư Viên Thông”.

Danh tiếng của ông ngày càng truyền ra xa, vô số người đều học gương ông. Thế là ai cũng thành một tiên sinh Sai Bất Đa cả, nếu như vậy thì Trung Quốc từ đây trở thành một nước toàn người lười!

Tuyển dịch từ “Vi Hình Tiểu Thuyết Tuyển San” của Hồ Thích.

Hạnh Giải dịch