Xuất phát từ quan niệm truyền thống của người Việt Nam là “Trần sao âm vậy” cho rằng con người khi chết đi thì vẫn còn những nhu cầu như người sống, ban đầu người ta chôn theo những vật dụng sinh hoạt theo người chết, sau đó để giản tiện hơn người ta làm tiền vàng bằng giấy và mã.
Với quan niệm “trần sao âm vậy”, nhiều người đốt vàng mã kiểu “hối lộ cõi âm”, chứ không chỉ là chăm lo đến tổ tiên, tín ngưỡng. Mà lại “hối lộ” một cách hào phóng, tự nguyện...
Về tục đốt tiền vàng ở Việt Nam
Sư ông Nguyên Vĩnh, chùa Cót, Yên Hòa, Cầu Giấy, Hà Nội cho rằng đốt vàng mã vốn không có nguồn gốc từ Phật giáo, nó xuất phát từ tín ngưỡng dân gian với niềm tin vào thế giới bên kia. Nhưng trong ngày lễ Vu Lan – lễ báo hiếu cha mẹ người ta lại đốt nhiều vàng mã vì theo quan niệm “Tá giả thành chân” – lấy giả để thay thật. Họ cho rằng khi cha mẹ còn sống do nhiều điện kiện khác nhau chưa thể báo hiếu cha mẹ, nên khi cha mẹ khuất núi muốn thể hiện tấm lòng thành của mình với cha mẹ bằng cách đốt vàng mã, dâng cúng cho cha mẹ tiền vàng và vật phẩm vì cho rằng như thế mới có sự cảm ứng giữa người sống và người chết.
Nhiều người quan niệm đốt càng nhiều vàng mã thì người “cõi âm” càng được nhận nhiều, và càng phù hộ độ trì cho họ làm ăn khấm khá hơn, hoặc giúp cho họ thanh thản hơn. Tuy nhiên hạnh phúc hay khổ đau thì đến từ chân thiện, thay vì bỏ tiền ra mua đốt giấy tiền vàng mã, thì tại sao chúng ta không làm những việc khác có lợi ích cụ thể thiết thực hơn như mãi vật phóng sinh, bố thí giúp cho những kẻ tàn tật nghèo đói… v.v. "Người xưa đã có câu: Lễ nhạt lòng thành, Phật tại tâm, đáng tiếc rằng tục đốt vàng mã hiện nay đã vật chất hoá sự linh thiêng, càng mê tín bao nhiêu, người ta lại càng đốt nhiều vàng mã bấy nhiêu" - Sư thầy Minh Đức, Tổ đình Phúc Khánh nói.
Gửi mũ bảo hiểm, thẻ tín dụng và hộ chiếu cho “người âm”
Có cầu thì ắt phải có cung, thị trường vàng mã những ngày này sôi động hơn bao giờ hết. Phố Hàng Mã được ví như tập đoàn kinh doanh đồ âm phủ bày bán chủ yếu là vàng mã. Ngày ngày, có đến hàng trăm chiếc xe máy chở tiền vàng mã về phố này. Có thể nói không có một vật dụng nào mà người làm hàng mã không làm được từ tiền âm phủ, vàng lá, vàng thoi, tiền giả đồng Việt Nam, đôla Mỹ, cho tới xe cộ, nhà cửa, điện thoại, máy tính…
|
|
|
Người làm hàng mã hôm nay có thể làm cả xe máy otô và cả máy bay. Ảnh Vnexpress
|
Theo chị Ngô Thị Bích - người bán vàng, mã trên phố Hàng Mã: Trước đây, người dân chỉ mua một ít tiền, vàng, một vài bộ quần áo tượng trưng để đốt cho ông bà, tổ tiên. Tuy nhiên, mấy năm gần đây, nhu cầu đốt vàng mã ngày càng tăng, trung bình mỗi nhà sắm mã cúng rằm khoảng 50.000đ/lễ, khá giả thì 200.000 - 300.000đ/lễ. Còn đối với các "đại gia" thì số tiền dành cho vàng, mã vài ba triệu đồng là bình thường.
Chị Bích cũng cho biết vào dịp Tết Nguyên Đán, Rằm tháng giêng và rằm tháng bảy là những đợt bán được nhiều hàng nhất trong năm.
Người ta đổ xô đi mua đủ các thứ hàng mã: nhà lầu, xe hơi, tủ lạnh, máy giặt, ti-vi, điện thoại, tiền vàng, quần áo… Đủ các loại giá: một tòa nhà biệt thự đẹp, khang trang giá khoảng 800.000 đến 1 triệu đồng; một chiếc xe hơi giá khoảng 400 nghìn đồng; một tập tiền đô-la độ 20 nghìn đồng; còn các vật phẩm hàng mã khác chỉ có 10-15 nghìn đồng là mua được như: giày dép, mũ, nón… Điểm mới năm nay trong các mặt hàng gửi cho “người âm” còn có cả thẻ tín dụng, vé máy bay và hộ chiếu và cả mũ bảo hiểm...
Những hệ lụy khi đốt tiền vàng
Theo con số thống kê gần đây của Bộ VHTT mặc dù số liệu chưa thật đầy đủ, đã có hơn 40.000 tấn vàng mã được sử dụng trong một năm và riêng tại Hà Nội đã tiêu thụ trên 400 tỉ đồng cho việc đốt vàng mã. Rõ ràng, đây là một con số “biết nói”.
Cũng theo số liệu thống kê của Cục Văn hóa - Thông tin cơ sở, những nơi sản xuất vàng mã lớn như làng Cót, (Hà Nội) và làng Hồ (Thuận Thành, Bắc Ninh) mỗi ngày tiêu thụ từ hai nghìn đến ba nghìn kg giấy. Có những gia đình chi phí hàng triệu đồng cho việc đốt tiền, vàng mã.
|
|
|
Sử dụng tiền giả dù là hàng mã cũng là vi phạm pháp luật - Ảnh Vnexpress
|
Ngoài ra việc sử dụng tiền vàng như in ấn giấy tiền vàng bạc theo mẫu tiền đô la, euro, … là một hành động vi phạm pháp luật vì đó là một công nghệ in tiền giả và người tàng trữ, vận chuyển, sử dụng các loại tiền này cũng vi phạm pháp luật.
Chẳng biết “người âm” sẽ nghĩ gì khi cùng với một đống vàng mã đắt tiền là những lời khấn sặc mùi vật chất. Sự thiêng liêng của tâm linh, và đức tin trong mỗi người bỗng chốc trở nên ồn ào và khó hiểu?
Khanh Nguyễn
(Nguồn: Afamily)
Theo Phòng Cảnh sát Phòng cháy chữa cháy – Công an Thành phố Hà Nội thì một trong những nguyên nhân hàng đầu của các vụ cháy là do người dân bất cẩn khi thắp hương và hóa vàng (14/43 vụ trong 3 tháng đầu năm 2009), sau các nguyên nhân về điện và sử dụng khí đốt hóa lỏng gas. (Trong năm 2009, tại Hà Nội đã có rất nhiều vụ cháy có nguyên nhân từ việc đốt vàng mã: ngày 20 tháng 6 chung cư 12 tầng ở số 25 Vũ Ngọc Phan; 16h20 ngày 6/1, tại số nhà 10A phố Nguyên Hồng đã xảy ra một vụ cháy lớn thiêu rụi hoàn toàn kho chứa và đồ đạc tại căn nhà này). Đốt các loại giấy này là một hành đông gây ô nhiễm môi trường nói chung và vệ sinh môi trường tại cộng đồng nói riêng. Đặc biệt là đối với khu dân cư tập trung đông người thì tàn tro của vàng mã đã trở thành một vấn nạn.
Xuất phát từ quan niệm truyền thống của người Việt Nam là “Trần sao âm vậy” cho rằng con người khi chết đi thì vẫn còn những nhu cầu như người sống, ban đầu người ta chôn theo những vật dụng sinh hoạt theo người chết, sau đó để giản tiện hơn người ta làm tiền vàng bằng giấy và mã. Việc đốt vàng mã khi đó mang yếu tố tâm linh, chi phí cho một lễ tiền vàng cũng không đáng kể, nhưng tới hôm nay việc đốt vàng mã đã có rất nhiều biến đổi dẫn đến sự tốn kém, cùng với nguy cơ về cháy nổ và ô nhiễm môi trường.
Theo Th.S Đỗ Hương Thảo, Bộ môn Văn hóa học, Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn Hà Nội thì mặt khác, trong cuộc sống đô thị hiện đại, những căng thẳng về mặt tâm lý càng cao người ta càng có nhu cầu giải tỏa nó, bằng rất nhiều hình thức, trong đó việc gửi gắm niềm tin vào thế giới bên kia. Đặc biệt là đối với những người buôn bán thì việc đốt vàng mã càng được coi trọng, vì họ cho rằng “lộc bất tận hưởng” cần phải chia sẻ và trả lễ đối với “cõi trên”.
|
|
|
Mọi nghi lễ phải đến từ lòng thành
|
Thông tin bình chọn
Thơ - Văn mới cập nhật
Facebook
Twitter
Google
Google+
Tìm kiếm thông tin
Lời ngỏ