Tháng bảy, những cơn mưa trở nên ồn ào xối xả. Nước từ trên thượng nguồn đổ xuống ào ào như trút. Những con sông hiền hoà của mùa xuân trở nên mạnh mẽ, cuốn phăng mọi thứ xuôi dòng.

Mưa tháng bảy dữ dội nhưng cũng tạnh rất nhanh chứ không rả rích như những cơn mưa phùn mùa xuân hay những cơn mưa lẻ tẻ đầu mùa hạ. Sau những trận mưa như thác lũ, mọi vật như được tắm gội, bừng lên trong một màu tươi sáng hơn, mặt trời lại từ từ loé rạng, hừng rực cả một góc trời.Xa xa, chiếc cầu vồng uốn mình cong cong bắc giữa hai đầu tưởng như ranh giới của chiếc vòm khổng lồ. Màu sắc cảnh vật sinh động và mới mẻ sau cơn mưa, đất êm đềm ôm dòng nước mát, tận hưởng từng dòng và trả về sự màu mỡ nuôi cỏ cây lớn lên, cho cả một mùa hoa thơm , trái ngọt.

Tháng bảy, một trong những tháng quan trọng của những người theo đạo Phật vì đây là tháng có ngày lễ lớn: Lễ Vu Lan. Những hoạt động của ngày lễ Vu Lan diễn ra suốt nửa đầu tháng bảy. Vào dịp này , ngươì ta đến chùa nhiều hơn , thành tâm cầu mong những điều tốt đẹp nhất sẽ đến với các đấng sinh thành cũng như những người thân trong gía đình mình. Qua ngày lễ lớn này, ánh sáng của Phật pháp đã đến gần hơn với cuộc đời bình thường, không còn là giáo thuyết cao siêu trừu tượng mà có sức kêu gọi lớn lao tình yêu thương giũa những con người.Theo hoà thượng Thích Thanh Từ trong bài "Ý nghĩa Vu Lan": "Vu Lan nói lên tinh thần hối cải phục thiện của tăng ni, vừa gợi lòng hiếu thảo của người con Phật, vừa là ngày tha thứ lỗi lầm của mọi chúng sinh, nên mỗi năm đến ngày rằm tháng bảy, các Phật tử đều tụ hội về chùa , cúng dường cầu nguyện, nghe và hiểu tinh thần đạo hiếu". Ý nghĩa của ngày lễ Vu Lan rất nhiều nhưng tựu chung trong ba ý lớn: ý nghĩa thứ nhất :là ngày Phật  hoan hỉ vì thấy chúng sinh biết cầu đạo, sửa chữa lỗi lầm. Ý nghiã thứ hai , ngày Vu Lan còn gọi là ngày báo hiếu, người Phật tử nhớ ơn cha mẹ sinh thành dưỡng dục cực khổ mà báo đáp, nên ngày lễ Vu Lan còn gọi là ngày báo hiếu. Ý nghĩa thứ ba: đó là ngày tha thứ mọi lỗi lầm, ngày mà mọi người đều ăn năn và thành tâm hối cải, nên ngày lễ Vu Lan còn gọi là ngày xá tội vong nhân.Trong ngày lễ Vu Lan , mọi người tâm tư đều sạch mọi ưu phiền, những mặc cảm , những vướng mắc chưa qua đều được xá bỏ và quan trọng nhất là những người còn hiện diện trong đời thể hiện sự biết ơn và những hành động báo hiếu với cha mẹ của mình. Tinh thần và ý nghĩa của ngày Vu lan đẹp và trong trẻo như dòng nước Cam Lồ chảy từ nhành dương liễu đưa chúng sinh thoát khỏi bến mê, gột bỏ những lỗi lầm để quay về với nẻo đường chân chính. Đó cũng chính là tinh thần nhân văn toát lên từ Đạo Phật.

Tháng bảy, người ta kiêng mua sắm đồ mới: Quần áo, giày dép, đồ dùng trong nhà...nguời dân quan niệm mua sắm tháng này không tốt. Từ 1 - 15, tuỳ theo cách chọn ngày của từng gia đình, họ chọn ngày tốt để mua vàng hương, áo mã về đốt cho ông bà, tổ tiên và những người đã mất. Một nét văn hoá tín ngưỡng và cũng là một phong tục tập quán truyền đời của người Á Đông nói chung và người Việt Nam nói riêng. Trước đây, người ta chỉ đốt tiền vàng nhưng bây giờ khi cuộc sống no đủ hơn, người sống cũng chăm lo hơn đến những nhu cầu thiết yếu của người mất- người cõi âm- người sống ở một thế giới khác nhưng cơ bản cũng có những nhu cầu như những người nơi trần thế. Chính vì vậy, những đồ được đem đốt trở nên phong phú hơn, không chỉ là tiền vàng mà cả áo mũ, tivi, xe máy, quạt, tủ lạnh...Có thể nói lúc sống cần gì thì họ đốt cho người đã mất những cái ấy. Của hàng bán đồ hàng mã vì thế cũng trở nên nhộn nhịp hơn trong tháng bảy, tháng của những hoạt động mang tính xoá tội vong nhân.

Đời mỗi con người qua bao nhiêu rằm tháng bảy? Qua bao nhiêu đêm trăng tròn viên mãn trên bầu trời mùa hạ? Những đêm rằm tháng bảy, trời trong veo và lấp lánh những vì sao. Một vài cơn gió mồ côi lướt thướt kéo mình qua khoảng sân tràn đầy ánh trăng vàng nhạt. Mát rượi thịt da. Gió làm rung nhẹ tán cây, làm rớt xuống sân nhà những mảnh trăng ónh ánh. Đêm rằm tháng bảy, khắp nhà quện trong khói trầm hương, hương thơm nồng, vừa ngọt vừa ấm, cả gia đình quây quần bên mâm cỗ, hạnh phúc biết bao nhiêu. Có lẽ trong kí ức con người, thời gian này , đêm trăng này là điểm tựa bình yên cho mỗi tâm hồn.

Tháng bảy, tháng của mối tình Ngưu Lang- Chức Nữ

Ngưu Lang, Chức Nữ yêu nhau

Tháng bảy mưa ngâu hẹn ngày thất tịch

Tình yêu như có phép màu, vợ chồng chàng Ngưu đã đợi suốt 365 ngày để chỉ có một ngày thất tịch được gặp gỡ ngắn ngủi trên chiếc cầu ô thước bắc ngang.

Nước mắt của họ hoá thành mưa ngâu, dầm dề suốt tháng. Mối tình theo năm tháng không mờ, hậu thế nhiều đời sau cứ mãi hoài nhớ nhung tiếc nuối về một tình yêu đẹp và son sắt.

Mỗi năm khi tháng bảy đi qua, một mùa hạ đi qua và một mùa thu mới đến, những cảm nhận của con người về tháng bảy lại thêm mới mẻ, những kiến thức, những kinh nghiệm và những rung cảm quện hoà trong nhau.Một tháng bảy của tình thương và niềm hoài niệm, cứ thắp lên trong lòng người một nỗi nhớ không nguôi....

Gửi tháng bảy những cơn mưa rào xối xả

Vào phong thư còn kín vết niêm phong

Như ngọn  gió vừa kéo mình qua cỏ

Lãng đãng ưu tư nhẹ gót hài...

Đạm Tự Yên