Thưa rằng; ‘Đừng lấy làm chơi’
Thúy Kiều là một cô gái rất thông minh. Cô cũng bị sóng tình làm cho xínhvính, nhưng Kiều còn biết giữ mình. Lý trí của Kiều chưa bị chìm đắm. Kiềunói:
Thưa rằng: ‘Ðừng lấy làm chơi,
‘Dễ cho thưa hết một lời đã nao!’
- ‘Tình thương của hai chúng ta không phải là một trò chơi. Chúng ta sẽ điđến sự kết hợp vợ chồng. Một trăm năm sống với nhau không phải là chuyệnnhất thời. Vậy anh hãy để em nói một lời này đã.’
Vẻ chi một đóa yêu đào,
Vườn hồng chi dám ngăn rào chim xanh.
Vườn hồng không có ý định ngăn không cho chim xanh bay vào. Nhưng:
‘Ðã cho vào bậc bố kinh,[53]
‘Ðạo tòng phu lấy chữ trinh làm đầu.
‘Ra tuồng trên bộc trong dâu,[54]
‘Thì con người ấy ai cầu làm chi!
Ðây là luân lý cổ truyền của chúng ta. Làm con gái đi lấy chồng là một cáiÐạo. Người con gái phải giữ trinh tiết. Nếu không bản thân cô sẽ đánh mấtsự tự trọng. Người bạn phối ngẫu của cô sẽ không tôn trọng cô nữa và hạnhphúc lứa đôi sẽ bị sứt mẻ. Phải cẩn thận giữ gìn. Cô Kiều đã được học điềunày nên gượng lại được và đã nói với anh chàng như vậy. Giữ gìn là giữ gìncho cả hai người. ‘Giữ gìn cho tôi và giữ gìn cho anh’ như lời bàihát Hộ Trì Sáu Căn, chứ không phải là tôi chỉ giữ gìn cho tôi thôi. TruyệnKiều không phải là Kinh nhưng nhìn tới đâu chúng ta cũng có thể thấy Kinhcả.
‘Phải điều ăn xổi ở thì,
‘Tiết trăm năm nỡ bỏ đi một ngày!
Ăn xổi ở thì là không đợi cho đến chín đã tiêu thụ trước. Chuối chưa chínmà chặt xuống đem dú, lúa chưa chín mà đã gặt vào. Chỉ biết hưởng thụ ngaytrong hiện tại thôi, và trong khi hưởng thụ như vậy thì phá tan hạnh phúccủa tương lai. Hạnh phúc trăm năm dài lâu, bền vững mà nỡ làm cho tan nátđi vì không cẩn thận trong một giây lát.
‘Ngẫm duyên kỳ ngộ xưa nay,
‘Lứa đôi ai lại đẹp tày Thôi Trương
‘Mây mưa đánh đổ đá vàng,
‘Quá chiều nên đã chán chường yến anh.
Kiều đưa ra ví dụ của Thôi - Trương để Kim Trọng thấy cô đang bảo vệ hạnhphúc của hai người chứ không phải muốn từ chối Kim Trọng. Ngày xưa nàngThôi Oanh Oanh và chàng Trương Cung là hai người đẹp và có tài, xứng đôivừa lứa. Nhưng vì họ không giữ gìn nên tình yêu của họ tan vỡ. Mây mưađánh đổ đá vàng: những điều thiếu lễ giáo phá tan hạnh phúc và tình nghĩavợ chồng. Ðá vàng bị đánh đổ, cuộc tình duyên bất thành là vì trong giâyphút sóng tình xiêu xiêu đã không ai biết dừng lại cả.
‘Trong khi chắp cánh liền cành[55]
‘Mà lòng rẻ rúng đã dành một bên.
‘Mái Tây để lạnh hương nguyền,[56]
‘Cho duyên đằm thắm ra duyên bẽ bàng.
Người đàn bà giữ là giữ cho hai người. Ðó là cách hành xử của người đàn bàÁ Ðông. Nếu người con gái không giữ gìn trong những giây phút khó giữ thìsau này trong lòng người con trai sẽ có cảm tưởng rẻ rúng, không kínhphục. Không nói ra nhưng trong lòng anh ta không phục hoàn toàn. Tình yêuban đầu rất đằm thắm mà sau trở nên nhạt nhẻo, bẽ bàng. Tất cả là vì ngườicon gái không biết giữ gìn trong giờ phút khó.
‘Gieo thoi trước chẳng giữ giàng,
‘Ðể sau nên thẹn cùng chàng bởi ai?
‘Vội chi liễu ép hoa nài,
‘Còn thân ắt lại đền bồi có khi!”
Kiều lấy thêm tích gieo thoi để khuyên Kim Trọng: Ngày xưa Tạ Côn mê mộtngười con gái dệt vải. Anh ta đi quá đà, chinh phục cô gái một cách khôngđoan trang lắm và bị cô gái cầm thoi dệt liệng trúng miệng, gây mất haicái răng cửa. Nhưng mà lạ, anh chàng vẫn trở lại cầu hôn. Anh đã học mộtbài học đích đáng và rất phục cô nàng. Sau này hai người cưới nhau. Haicái răng là kỷ niệm rất đẹp. Cô nàng đã chứng tỏ có sự tự trọng và bảo vệđược giá trị của người con gái. Tuy mạnh nhưng là giải pháp hay. Anh chàngbiết đây là cô gái rất mẫu mực và do đó không có nội kết. Ngày xưa nếu cónha sĩ thì chữa hai cái răng đó cũng dễ. Cưới anh chồng mất hai cái răngcửa thì cũng hơi rầu.
Thấy lời đoan chính dễ nghe,
Chàng càng thêm nể thêm vì mười phân.
Nghe Kiều nói, Kim Trọng rất nể.
Bóng tàu vừa lạt vẻ ngân,
Tin đâu đã thấy cửa ngăn rọi vào.
Nàng thì vội trở buồng thêu,
Sinh thì dạo gót sân đào bước ra.
Có người gọi cửa. Thúy Kiều đi chui về nhà; Kim Trọng ra ngoài xem ai tới.Như vậy là kết thúc cuộc gặp gỡ của hai người ở nhà Kim Trọng.
Cách hành xử của Kim, Kiều trong đoạn vừa đọc là cách hành xử của ngàyxưa. Các thiếu niên bây giờ nghe sẽ phản ứng ra sao? Tuổi trẻ Tây phươngsẽ cười. Tuổi trẻ Việt Nam bị ảnh hưởng Tây phương cũng sẽ cười. Các thiếunữ thời đại này có người không nghĩ và không làm như vậy. Ðứng về phươngdiện tư tưởng, họ không nghĩ như Kiều đã đành; mà đứng về phương diện bảnlãnh hành động, họ cũng không có bản lãnh để có thể làm được như vậy. Dầucó cho chuyện này là đúng họ cũng làm không được. Một trong những lý do họnêu ra: ‘Hai bên đã cam kết với nhau rồi, cần gì phải giữ gìn nữa? Quanniệm trinh tiết này xưa quá!” Họ sẽ nói như vậy. Và một lý luận khác củahọ. ‘Ðứng về phương diện tâm lý thì mình đã thương yêu nhau thật rồi.Nhưng đứng về phương diện sinh lý thì không biết hai đứa có phù hợp chăng?Hạnh phúc đã đành là sự đi đôi nhịp nhàng giữa tâm lý. Nhưng cũng phải cósự đi đôi nhịp nhàng giữa sinh lý nữa!’ Vì vậy, về tâm hồn họ biết là họhợp với nhau, và họ thử luôn về thân xác xem có hợp hay không rồi mới kýgiao kèo. Ðó là kiểu bây giờ. Ở đây, chúng ta không tổ chức pháp đàm vềchuyện này. Chúng ta chỉ nêu ra để biết rõ. Sau này, hướng dẫn tuổi trẻ,quý vị sẽ phải đương đầu với những câu hỏi như vậy.
Thông tin bình chọn
Thơ - Văn mới cập nhật
Tìm kiếm thông tin
Lời ngỏ