Người anh em thân mến!

Mới ngày nào, anh em mình còn ngồi cạnh bên nhau dưới mái trường Cơ bản. Thế mà đến nay, đã mười năm rồi, bọn mình đã không có dịp gặp nhau. Giờ đây có lẽ, mỗi chúng ta đã già hơn, kinh nghiệm hơn, bản lĩnh hơn vì đã được thời gian nuôi dưỡng, un đúc và cho chúng ta nếm đủ mùi vị cuộc đời.

Hôm nay, bước vào lớp học mới, bao hình ảnh ngày xưa chợt hiện về, nào mái trường, nào quý thầy, nào huynh đệ. Viết thư này cho người anh em, tôi xin kể lại một giấc mơ mà tôi đã nghe Nó kể.

Nó là một người xuất gia trẻ tuổi, có tình thương và có lí tưởng. Cái thuở ban đầu của cuộc đời tu sĩ, Nó là một chú tiểu bình thường như nhiều chú tiểu khác. Nhưng trải qua thời gian dài tu học, được ở nhiều nơi, chứng kiến được nhiều vấn đề thời đại trong đạo lẫn ngoài đời, rồi lại được tiếp xúc với môi trường chuyên tu, Nó càng thấy rõ hơn giá trị của việc tu hành. Và những vấn đề này đã trở thành áp lực thôi thúc Nó, buộc Nó phải có một cái nhìn, một hướng đi, một con đường cho chính Nó ngay bây giờ và mãi về sau. Nó tự nhủ, chỉ có hai con đường: một là chuyên tu cho đến khi sáng đạo, hai là phải học hành đến nơi đến chốn thì mới có thể giúp ích cho mình và cho Phật pháp mai sau. Những suy nghĩ ấy đã ăn sâu vào tiềm thức Nó để rồi đến trong giấc mơ, Nó gặp một người bạn và hai người cũng đã tâm sự về vấn đề này:

“Người bạn hỏi :

Đời là bể khổ và chỉ có con thuyền Phật pháp mới có thể giúp chúng sanh vượt qua cơn khốn khó, là người sẽ trực tiếp lèo lái con thuyền Phật pháp mai sau, vậy bạn định sẽ làm gì để giúp đời bớt khổ và giải quyết những bế tắc hiện nay của Phật giáo ở Việt Nam?

Nó đáp:

Tâm nguyện của tôi là cung cấp cho người sau môi trường và phương pháp. Hiện nay, thông qua mạng lưới internet, người ta có thể nghiên cứu giáo lí Phật giáo một cách dễ dàng. Vì thế có thể nói, việc giảng dạy ngày nay chỉ là việc thứ yếu. Điều quan trọng là làm sao cung cấp được cho mọi người một phương pháp cụ thể và một môi trường phù hợp để họ thực hành thành công phương pháp đó.

Trước đây, tôi định học đến nơi đến chốn để có thể đảm đương một trọng trách nào đó hầu có thể mang lại một sự thay đổi khả dĩ trong việc tổ chức và xây dựng ngôi nhà Phật giáo. Nhưng đến nay, tôi nhận ra rằng: làm được việc đó không chỉ đơn thuần là học giỏi mà còn có rất nhiều yếu tố đính kèm. Vì thế, vấn đề quan tâm hiện nay của tôi là xây dựng một ngôi chùa lí tưởng mà trong đó, tình thương và sự tu tập là yếu tố hàng đầu.

Người bạn hỏi tiếp:

Thế thì, bạn định xây dựng ngôi chùa như thế nào?

Nó trả lời:

Theo tôi, trong ngôi chùa này, trụ trì chỉ mang tính lâm thời cho nên không chỉ có một người trụ trì riêng biệt mà phải thành lập một ban Trụ trì. Đây phải là những người có tình thương và gương mẫu. Trong đó, mỗi người lãnh một trách nhiệm nhất thời và có một người dư ra để ban trụ trì này có thể thay phiên nhau nhập thất chuyên tu. Có như thế, họ mới có thể đủ đạo lực và đủ niềm tin đối với người khác. Trong lĩnh vực tu hành, nếu người lãnh đạo mà người khác không tin tưởng thì mọi lời khuyên của người này đều không mang lại hiệu quả, thậm chí bị phản tác dụng.

Người bạn lại hỏi:

Vậy thì theo bạn, vấn đề trọng yếu nhất của một ngôi chùa là gì?

Nó đáp:

Có thể nói, quan trọng nhất chính là vấn đề tiếp Tăng độ chúng và tổ chức sinh hoạt Phật pháp cho giới cư sĩ Phật tử. Tuy nhiên, vấn đề được đặt ra là dạy cái gì và dạy như thế nào?

Theo cái nhìn của tôi, có lẽ trước tiên và hơn hết là giải quyết sự bế tắc về phương pháp tu tập. Người có trách nhiệm, người lãnh đạo phải nắm bắt được nhu cầu và tâm lí con người, để từ đó đưa ra được một phương pháp đảm bảo không đi sai với con đường mà Phật đã dạy, đồng thời phải phù hợp với thời đại, không được khuôn khổ, cứng nhắc và máy móc. Có như thế, đạo Phật mới có thể phát triển và tồn tại lâu dài.

Sau khi đã tìm ra phương pháp cụ thể, bước tiếp theo là tiến hành giáo dục. Ở đây, người làm công tác giáo dục phải xác định rõ mục đích giáo dục của Phật giáo là gì? Vấn đề của Phật giáo hiện nay chính là phải đặt lại vấn đề mục đích giáo dục trong Phật giáo. Ngày nay, các trường Phật học đa phần chỉ mới đào tạo được một nửa người trong một chỉnh thể người Phật giáo, đó là tri thức, trong khi một nửa con người tu sĩ, đạo đức thì bị lãng quên. Vì thế, việc cấp thiết là phải tiến hành bổ khuyết để xây dựng nên một con người Phật giáo hoàn chỉnh.

Trong lĩnh vực giáo dục thì giáo dục tư tưởng là quan trọng nhất. Trước tiên, phải giúp cho người xuất gia và cư sĩ phật tử xác lập được một cách rõ ràng mục đích tu tập của họ và làm thế nào để có thể đạt được mục đích đã đề ra?

Kế đến, phải xác lập ra một tư tưởng chủ đạo trong Phật giáo mà mọi người tu đều phải đạt đến, vượt ngoài ranh giới tông phong, môn phái. Giúp cho những người sơ cơ học Phật tránh được những sự chấp trước đáng tiếc, đồng thời thể hiện được tinh thần đoàn kết, hòa hợp trong đạo Phật.”

Kể đến đây, nó chợt im lặng giây lâu.

Tôi giục, rồi sao nữa?

Nó bảo:

Ước gì giấc mơ trở thành hiện thực.

Minh Tuệ