Nổi danh nhờ truyền bá thiền

Jack có nhiều phẩm chất tương tự như của các nhà doanh nghiệp và tổng giám đốc điều hành: hướng thẳng đến mục đích, cống hiến hết mình cho lý tưởng và luôn tự tin rằng mình sẽ thành công. Ông cũng có một phong cách gần gũi, đáng yêu, khiêm tốn và sức thu hút của một lãnh đạo, những đức tính đã mang lại cho ông uy tín lớn trong nhiều cộng đồng khác nhau.

Hiện nay, ông là một trong những huấn luyện viên lâu năm và là một trong những sáng lập viên của Trung tâm Spirit Rock, một trung tâm thiền học chuyên trợ giúp cộng đồng các hình thức luyện tập nhận thức tư tưởng, sự tịnh tâm và lòng trắc ẩn để họ có thể sống một cuộc sống tinh thần bình an trong đời sống gia đình, trong hoạt động kinh doanh, sáng tạo nghệ thuật và cả lĩnh vực chính trị.

Giáo trình giảng dạy của Spirit Rock xuất phát từ các truyền thống Phật giáo và mở rộng cho tất cả mọi người không phân biệt trình độ học vấn, tôn giáo và địa vị xã hội. Không phải mọi người đến đây để trở thành phật tử, giáo sĩ thiền hay thánh nhân. Họ đến để học cách đánh thức bản tính thiện của mình. Đó là một trung tâm giáo dục kiểu Mỹ, giảng dạy các triết lý Phật giáo theo phong cách Mỹ; không có tụng niệm hoặc nghi lễ nghi tôn giáo nào nên những lời giảng dạy rất đơn giản và dễ hiểu. Theo ước đoán, hiện trung tâm có mười ngàn người đến học mỗi năm.

Khi còn nhỏ, ông không mảy may nghĩ rằng mình sẽ làm những việc như đang làm ngày hôm nay. Cha ông là một nhà khoa học thành công nhưng bất hạnh vì cuộc sống luôn bị quấy rầy. Cha ông dạy trường y và nhiều viện hàn lâm khác nên Jack từng gặp rất nhiều người thành đạt. Có người rất dễ mến, có người rất đáng thương nhưng cũng có người rất bạo tàn. Ông bắt đầu nhận ra rằng sự thông minh, lỗi lạc và danh tiếng khắp thế giới có khi cũng không mang lại hạnh phúc.

Hạnh phúc thật sự của con người chỉ đến từ sự hài lòng về sự tồn tại của chính họ trên thế gian này, chứ không phải từ những thành công xuất sắc về thương mại hay những giải thưởng hàn lâm danh giá. Ông quan tâm đến điều đó khi còn là một cậu bé mười mấy tuổi.

Khám phá bản ngã chính mình

Jack rất thích khoa học vì cha ông là một nhà vật lý sinh học, một trong những người đầu tiên sáng chế ra loại thuốc con nhộng, máy giúp thở và tim nhân tạo. Jack vào lớp dự bị y khoa của Đại học Dartmouth sau đó ghi danh vào lớp châu Á học với một vị giáo sư thỉnh giảng từ Harvard, Tiến sĩ Wing Tsit Chan. Jack ngưỡng mộ vốn kiến thức uyên thâm của ông về nền văn hóa Trung Hoa, về đạo Khổng.

Có một hôm, được thầy giảng về Lão Tử và Phật giáo, Jack như được mở mắt và bừng tỉnh. Sau một thời gian ngắn, Jack chuyển hẳn sang học ngành này. Đó là vào những năm 1960. “Gia đình chúng tôi đã từng sống những ngày không một xu dính túi nhưng rồi chúng tôi đã vượt qua và lớn lên. Tôi chỉ bị chi phối khá nhiều bởi những nỗi đau mà người cha trái tính của tôi đem lại. Sự sợ hãi luôn ngự trị trong gia đình chúng tôi. Vì thế, tôi tìm kiếm những gì có thể mang lại cho mình sự bình an trong tâm hồn. Với tôi, điều đó quan trọng hơn tiền bạc”, Jack nói.

Tốt nghiệp Dartmouth, Jack không muốn sang Việt Nam tham chiến mà tình nguyện gia nhập lực lượng gìn giữ hòa bình của LHQ. Jack đề nghị được đi đến những nước có Phật giáo phát triển để kết hợp học hỏi thêm. Jack được điều sang Thái Lan hai năm để hỗ trợ các nhóm cứu thương ở thung lũng sông MeKong. Là nước lấy đạo Phật làm quốc giáo, Thái Lan có rất nhiều chùa chiền, đền miếu, thiền viện cùng các vị cao tăng.

Jack gặp Ajahn Chah, sư phụ đầu tiên. Lúc đó Jack 22 tuổi. “Khi tôi đề nghị Ajahn nhận làm đệ tử, Ajahn không nhận lời ngay mà hỏi ngược lại tôi rằng tôi có chịu đựng được kỷ luật nhà chùa hay không? Rằng tôi có chắc là đã có quyết định cuối cùng hay chưa? Và vô số các câu hỏi khác. Thế rồi tôi vào chùa, tụng kinh gõ mõ và đi… khất thực. Đó là một kinh nghiệm rất sống động và tuyệt vời”, Jack kể.

Jack sống và tu ở Thái Lan 5 năm, sau đó trở về Mỹ và… cưới vợ. “Rồi tôi suy tư về tương lai của mình. Tôi quyết định lấy bằng thạc sĩ tâm lý học để tự tìm hiểu xem điều gì đã xảy ra với tôi. Tôi được học các giáo lý nhà Phật và con người tôi thay đổi nhưng tôi vẫn chưa hiểu như thế để làm gì? Tôi tiếp tục học lên cao và lấy bằng tiến sĩ khoa học ngành tâm lý học y khoa”.

Những năm 1970, khi đang năm thứ nhất học cao học, Jack gặp hai vị Lạt-ma Chogyam Trungpa và Ram Das, họ mời ông tham gia giảng dạy phần văn hóa Đông Nam Á tại Trường Đại học Phật giáo Hoa Kỳ, còn gọi là Học viện Naropa. Ở đó ông gặp Joseph Goldstein và Sharon Salzburg, những người sau này cùng ông mở các trung tâm giảng dạy về thiền. 

Giang Sĩ Nhơn

(Nguồn: SGGP)