Ngày 16-8-1442, Thảm án Lệ Chi Viên xử tử hình Lễ nghi học sĩ Nguyễn Thị Lộ và tru di ba họ vị anh hùng dân tộc, nhà văn hóa lớn Nguyễn Trãi đã làm ảm đạm trời đất Đại Việt lúc bấy giờ và làm nhức nhối con tim của những người quan tâm đến lịch sử dân tộc trong suốt quãng thời gian gần 600 năm qua.
Mặc dù sau này (vào năm 1464) Nguyễn Trãi đã được Hoàng đế Lê Thánh Tông ban “chế tảy oan” và ca ngợi bằng lời thơ “Ức Trai tâm thượng quang Khuê tảo”, nhưng vì nhiều lý do phức tạp, vụ án Lệ Chi Viên vẫn không được làm sáng tỏ. Thế là, suốt gần 600 năm qua, nhất là từ nửa sau thế kỷ 20 đến nay, các sử gia trong nước, những người sùng kính Ức Trai tiên sinh đã tốn không ít công sức để tìm hiểu với mong muốn làm sáng tỏ vụ án, trả lại sự trong sạch cho Lễ nghi học sĩ Nguyễn Thị Lộ và Ức Trai Nguyễn Trãi.
Ngày 19-12-2002, nhân kỉ niệm 560 năm ngày mất của danh nhân văn hóa thế giới Nguyễn Trãi, Hội thảo khoa học về Lễ nghi học sĩ Nguyễn Thị Lộ đã được tổ chức tại xã Trần Phú, huyện Thanh Trì, Hà Nội, nơi có ngôi đền thờ riêng bà Nguyễn Thị Lộ. Tại Hội thảo, từ góc nhìn khác nhau, các tham luận đã tập trung làm rõ cuộc đời của Lễ nghi học sĩ Nguyễn Thị Lộ trong mối quan hệ với quê hương, dòng tộc, lịch sử, thời đại, phân tích tài năng xuất chúng, phẩm chất cao thượng và những cống hiến của bà với triều đại nhà Lê lúc bấy giờ. Các tham luận đã “xé bức màn dối trá trong thảm án Lệ Chi Viên”, làm “trắng án cho Lễ nghi học sĩ Nguyễn Thị Lộ…” một cách trung thực với những cứ liệu khoa học không ai có thể phủ nhận được.
Là một trong những thành viên sáng lập ra Trung tâm UNESCO phát triển nhân văn, Ủy viên Hội đồng sáng lập trung tâm UNESCO Văn hóa dòng họ và gia đình Việt Nam, nhà giáo Hoàng Đạo Chúc đã tập hợp các tham luận và tổ chức thành cuốn sách “Lễ nghi học sĩ Nguyễn Thị Lộ với thảm án Lệ Chi Viên” (chủ biên và chịu trách nhiệm xuất bản: Vũ An Chương; chịu trách nhiệm bản thảo: Phạm Ngọc Luật; Biên tập Hoàng Thị Thiệu…). Cuốn sách gồm 528 trang, khổ 14,5 x 20,5cm và được Nhà xuất bản Văn hóa-Thông tin ấn hành, xuất bản năm 2004, với giấy phép xuất bản số: 55-XB.QLXB/06VHTT. Cuốn sách ra đời được những người yêu mến Ức Trai Nguyễn Trãi và Lễ nghi học sĩ Nguyễn Thị Lộ đón nhận, nâng niu.
Thế nhưng gần đây, trên thị trường sách ở Hà Nội lại thấy xuất hiện một cuốn sách tương tự: “Lễ nghi học sĩ Nguyễn Thị Lộ với thảm án Lệ Chi Viên”, cũng do Nhà xuất bản Văn hóa-Thông tin xuất bản (nhưng không ghi năm xuất bản ở ngoài bìa). Cuốn sách mới xuất bản này chỉ có 258 trang (khổ 13 x 19cm, nhà giáo Hoàng Đạo Chúc chủ biên; chịu trách nhiệm xuất bản: Nguyễn Văn Khương; biên tập Nguyễn Huy…), có nghĩa là nội dung của cuốn sách đã bị cắt xén khá nhiều. Nguy hại hơn là trong tập sách tái bản có nhiều lỗi chính tả và in sai về thời gian. Ví dụ: Trang 81, mục 6.Trắng án Nguyễn Thị Lộ (Nỗi oan nghẽn tắc gần 600 năm) bài tham luận của nhà văn Hoàng Quốc Hải, lại bị làm sai lệch thành: 6.Trắng án Nguyễn Thị Lộ (Nỗi oan nghẽn tắc gần 6 năm). Thật là một sự cẩu thả không thể chấp nhận.
|
|
|
Bìa sách chính thức xuất bản năm 2004
|
|
|
|
Bìa sách vi phạm bản quyền xuất bản năm 2009
|
Quá bức xúc, ngày 7- 9 - 2009, nhà giáo Hoàng Đạo Chúc đã gửi đơn kiến nghị tới các cơ quan chủ quản đề nghị giải quyết vụ vi phạm bản quyền này. Tiếp đó ông cũng gửi đơn đến các cơ quan thông tin đại chúng nhờ can thiệp, xác minh làm rõ hành vi vi phạm pháp luật nói trên, bảo vệ quyền lợi chính đáng của tác giả.
Trước sự việc trên, dư luận xã hội ở Hà Nội những ngày này và đặc biệt những người có tâm-đức, “Hội những người yêu kính Nguyễn Thị Lộ và Nguyễn Trãi” đang đặt một câu hỏi: Gần đây, ở nước ta tình trạng vi phạm bản quyền tác giả xảy ra ở nhiều địa phương, công luận đã lên tiếng cảnh báo về mức độ nguy hại của hành vi này… Thế mà Nhà xuất bản Văn hóa-Thông tin lại cấp giấy phép cho tái bản cuốn sách “Lễ nghi học sĩ Nguyễn Thị Lộ với thảm án Lệ Chi Viên” với nội dung bị cắt xén mà không được sự đồng ý của nhà giáo Hoàng Đạo Chúc, có phải là hành vi coi thường luật pháp và đạo lý? Nhà xuất bản Văn hóa-Thông tin, cơ quan hiểu rõ Luật Xuất bản nhất, lại vi phạm luật, sẽ xử lý ra sao?
Rất mong, các cơ quan chức năng sớm vào cuộc để điều tra, làm rõ, xác định trách nhiệm của những người liên quan và có những xử phạt thích đáng để răn đe những kẻ cố tình vi phạm bản quyền tác giả.
Vân Hạc & Hoàng Giang
Bài liên quan:
Chịu trách nhiệm xuất bản
ND - Một ngày đầu tháng 9-2009, nhà giáo Hoàng Ðạo Chúc, người có tâm huyết trong việc xây dựng, tôn tạo đền thờ Nguyễn Trãi, Nguyễn Thị Lộ ở Lệ Chi Viên (Bắc Ninh), Khuyến Lương (Hà Nội) và Làng Hới (Thái Bình), đồng thời là chủ biên cuốn sách "Lễ nghi Học sĩ Nguyễn Thị Lộ với thảm án Lệ Chi Viên", đến phàn nàn với tôi:
- Thế này thì không còn trời đất gì nữa ông ạ! Cuốn sách của tôi được Nhà xuất bản Văn hóa - Thông tin xuất bản năm 2004. Tôi đang định bổ sung một số tư liệu mới và tái bản trong năm nay, thì đùng một cái, có một nữ nhà văn gọi điện cho tôi, bảo đừng tái bản nữa, sách anh bán đầy ở Tràng Tiền ra rồi kia kìa...
Rồi anh rút túi lấy ra hai cuốn sách. Cuốn đầu tiên, cuốn chính của ông in năm 2004 dày 532 trang cả bìa, khổ 14,5 x 20,5 cm do Hoàng Thị Thiệu biên tập, Phạm Ngọc Luật chịu trách nhiệm bản thảo, Vũ An Chương chịu trách nhiệm xuất bản.
Cuốn sách lậu, cũng mang tên tác giả là ông nhưng khổ nhỏ (13 x 19cm) chỉ dày 234 trang cả bìa.
Ðiều đáng nói ở đây, ngoài chuyện xâm phạm tác quyền (cắt bớt hàng trăm trang), tự tiện in không xin phép tác giả, là chuyện "đàng hoàng" và chính danh in ở Nhà xuất bản Văn hóa - Thông tin, nơi lần đầu, chỉ cách đây có mấy năm đã in cuốn sách này. Người chịu trách nhiệm xuất bản là Giám đốc Nhà xuất bản, ông Nguyễn Văn Khương.
Thật là một chuyện hoặc lầm lẫn, quan liêu, không thể hiểu được; hoặc trắng trợn không thể tưởng tượng được. Theo lời biên tập viên Hoàng Thị Thiệu nói với tác giả Hoàng Ðạo Chúc thì đây là sự "ăn cướp" chứ không phải "ăn cắp".
Chẳng lẽ lại "cướp" ngay trong nhà như vậy?
Ðây chỉ là một trong vô số chuyện về sách và xuất bản sách, cho thấy sự buông lỏng quản lý đã trầm trọng đến mức nào.
Sau mỗi cuốn sách, đều có một trang quy định trách nhiệm pháp lý của nhà in, biên tập viên, người tổ chức, chịu trách nhiệm bản thảo, người chịu trách nhiệm xuất bản và một số thông tin khác gọi là trang xi-nhê.
Vậy trước mỗi hiện tượng sai trái, phải mời người chịu trách nhiệm xuất bản ra gánh trách nhiệm trước, chứ đâu phải dòng chữ ở trang xi-nhê ấy, đâu phải các điều khoản của Luật chỉ viết chơi!
Anh Thư
(Nguồn: Nhân Dân ngày 9.9.2009)
Là người Việt Nam chân chính, ai cũng yêu kính các danh nhân văn hóa của dân tộc, bởi đó là một trong những hành động thiết thực hướng về cội nguồn, để rồi sống tốt hơn, có trách nhiệm hơn với chính mình và quê hương đất nước. Song khó có ai có thể so sánh với nhà giáo Hoàng Đạo Chúc, “người suốt đời cầm đuốc soi vào quá khứ, xây đền, dựng tượng, tôn vinh Lễ Nghi Học Sỹ Nguyễn Thị Lộ và danh nhân văn hóa thế giới Nguyễn Trãi”.
Ngay từ khi còn dạy học ở Tây Bắc, những buổi đưa học sinh đi ngoại khóa, mỗi khi kể lại thảm án Lệ Chi Viên, trái tim ông lại nhói đau, trăn trở trước nghi án đen tối cả lịch sử Việt Nam, để rồi ông cứ ấp ủ một khát khao phải huy động mọi lực lượng trong xã hội, nghiên cứu, trả lại chân giá trị cho người anh hùng dân tộc. Đặc biệt năm 1980 khi Nguyễn Trãi được UNESCO công nhận là danh nhân văn hóa thế giới, thì ý tưởng thành lập: “Hội những người yêu kính Nguyễn Trãi, Nguyễn Thị Lộ” và tổ chức những hoạt động thiết thực làm sáng tỏ nghi án gần 600 năm qua ngày càng rõ nét.
|
|
|
Nhà giáo Hoàng Đạo Chúc
|
Lịch sử Việt Nam không bao giờ quên ngày 16.8 năm 1442 Nguyễn Trãi và Nguyễn Thị Lộ cùng ba họ bị xử trảm. Cái ngày mà nhìn lại vụ án Lệ Chi Viên, thủ tướng Phạm Văn Đồng sinh thời đã thốt lên : “Tội ác này lá rừng Việt không đủ để ghi, vết nhơ đó nước biển Đông không đủ để rửa”.
Hai mươi năm sau Vua Lê Thánh Tông đã giải oan cho Nguyễn Trãi, khẳng định Nguyễn Thị Lộ không có tội, nhưng những quan lại, những nhà nho xu nịnh và hủ lậu đã không đủ can đảm nhìn vào sự thật. Không ai dám lên tiếng tố cáo Nguyễn Trãi – Nguyễn Thị Lộ bị giết bởi “lưỡi dao oan nghiệt của cái triều đình hèn hạ và ngu muội do chính Nguyễn Trãi đã chiến đấu hơn mười năm gian khổ để góp phần xây dựng nên” – Trần Huy Liệu.
Với Nguyễn Thị Lộ, họ sớm quên rằng chính “Bà đã soạn thảo và cho chấn chỉnh nhiều phong tục từ trong cung cho đến ngoài triều… xin chỉ dụ của Vua để mở mang học vấn dân tộc, khuyến khích phụ nữ học chữ thánh hiền” (Nữ sỹ Như Hiên Nguyễn Ngọc Hiền); còn Giáo sư Vũ Khiêu nhấn mạnh: “Lễ nghi học sỹ Nguyễn Thị Lộ đã dâng trọn cuộc đời cho sự bền vững của vương triều Lê và sự phồn vinh của non sông Đại Việt” (Lễ Nghi Học sỹ Nguyễn Thị Lộ với thảm án Lệ Chi Viên – Nhà xuất bản văn hóa Thông tin, năm 2004).
Sử thần Vũ Quỳnh (1452 – 1516) khen: “Thị Lộ đã cảm hóa được Lê Thái Tông, thuyết phục Vua chăm chỉ đèn sách, lại giúp Vua nhiều ý kiến để sửa trị nước. Cậu bé bất trị nay đổi thành một “Minh Quân” khác hẳn trước. Cụ Nguyễn Thị Lộ được ví như một Tinh Đẩu lộng lẫy sánh bên ngôi Sao Khuê lấp lánh Ức Trai Nguyễn Trãi. Hai vì tinh tú luôn toả ánh rạng ngời, tô điểm suốt khung trời Việt Nam đến muôn thuở. Sử gia Ngô Sỹ Liên chỉ dám ghi vào Quốc sử: “Mọi người đều nói Nguyễn Thị Lộ giết Vua”. Song nhân dân làng Khuyến Lương – Thanh Trì – Hà Nội âm thầm dựng đền Đức Bà cúng lễ ngày rằm và cúng ngày giỗ Nguyễn Trãi và Nguyễn Thị Lộ vào 16.8 âm lịch hàng năm.
Thế rồi hơn 500 năm sau, nhà giáo Hoàng Đạo Chúc, như được sự ủy thác của tiền nhân, một mình chắt chiu từng đồng lương hưu, không quản bệnh tật, đi vận động các nhà khoa học tổ chức một cuộc hội thảo lớn, thu hút rất nhiều nhà khoa học hàng đầu của Việt Nam. Những tiếng nói tự đáy lòng của những người chân chính đầy tâm huyết với danh nhân văn hóa của dân tộc vang lên, trả lại chân giá trị cho những người con của dân tộc Trung hiếu tiết nghĩa. Sau đó (2004) cuốn sách: “Lễ Nghi Học Sỹ Nguyễn Thị Lộ với thảm án Lệ Chi Viên” được xuất bản đã tôn vinh Nguyễn Thị Lộ: “Một nữ sỹ tài hoa, một nhà giáo nữ sớm nhất được biết tên, văn chương phẩm hạnh tuyệt vời, người bạn đời tâm đầu ý hợp của danh nhân văn hóa, anh hùng dân tộc Nguyễn Trãi. Hơn thế nữa bà đã cùng chồng cứu sống mẹ con hoàng phi Ngô Thị Ngọc Dao và hoàng tử Tư Thành, bảo vệ cho đất nước một minh quân lỗi lạc của văn hóa Đại Việt: Hoàng đế Lê Thánh Tông”.
Cho đến hôm nay, cái tâm của nhà giáo Hoàng Đạo Chúc đã truyền cho biết bao người, để rồi bằng công đức của “Hội những người yêu kính Nguyễn Trãi và Nguyễn Thị Lộ”, ba ngôi đền thờ Nguyễn Trãi và Nguyễn Thị Lộ đã được dựng lên ở Tân Lễ – Thái Bình, Lệ Chi Viên – Bắc Ninh, Khuyến Lương – Hà Nội, trong đó tượng Đức Bà Nguyễn Thị Lộ bằng đồng cao 2,71m đã được dựng ở Tân Lễ – Ngay chính quê hương của Đức Bà, làm nức lòng những người yêu kính Nguyễn Thị Lộ Và Nguyễn Trãi. Tượng Đức Bà với dung nhan cao quí, nhưng gần gũi nhân từ như những người nông dân một nắng hai sương, tần tảo, bao dung vì gia đình, vì quê hương đất nước, song vẫn toát lên thần thái của một bậc văn tài, tâm đức tỏa sáng như trăng thu vằng vặc.
Những ngày này nhà giáo Hoàng Đạo Chúc làm việc không biết mệt mỏi, quên cả tuổi tác, bệnh tật vận động các cơ quan, ban, ngành có trách nhiệm cùng các nhà hảo tâm cố gắng hoàn thành khu tưởng niệm Lệ Chi Viên cho xứng với tầm vóc lịch sử, nhân kỷ niệm 1.000 năm Thăng Long – Hà Nội. Đây không chỉ là khu tưởng niệm, mà còn là khu du lịch sinh thái, là nơi mà mỗi khi thăm viếng, mỗi người đều thấm hơn công sức, máu xương của những người anh hùng dân tộc đã ngã xuống vì non sông đất nước. Mà một trong những ý tưởng ấy được gửi gắm qua biểu tượng “Giọt lệ Lệ Chi Viên” bằng đá hoa cương, đấy là giọt lệ của nhân dân xót thương cho nỗi oan khiên dậy cả đất trời của những người con Trung – Hiếu – Tiết – Nghĩa, đồng thời đó còn là Trái tim nhân ái của người anh hùng dân tộc còn mãi với thời gian, như luôn nhắc nhở chúng ta phải biết sống, biết yêu thương, biết tha thứ khoan dung, nhân ái. Bởi những người anh hùng của dân tộc ấy không bao giờ khóc cho riêng mình, mà khóc bằng dòng máu thắm hồng cho nỗi khổ đau của muôn dân trong hành trình nhân thế. Đó đồng thời là chữ “Tâm” cách điệu, một mặt chạm chữ “Tâm”, một mặt chạm chữ “Đức” như một lời nhắc nhở đến muôn đời.
Nhà giáo Hoàng Đạo Chúc sinh năm 1934, trong người mang nhiều trọng bệnh, nhưng khi nói về các danh nhân văn hóa, đặc biệt về Nguyễn Trãi và Nguyễn Thị Lộ, trong ánh mắt của ông như ngời lên ngọn lửa, ngọn lửa của tình yêu cuộc sống, ngọn lửa của lòng kính yêu và biết ơn với những người anh hùng dân tộc đã không tiếc máu xương vì non sông đất nước. Chính ngọn lửa tình yêu ấy đã tiếp sức cho ông cùng “Hội những người yêu kính Nguyễn Thị Lộ và Nguyễn Trãi” trong hành trình “cầm đuốc soi vào quá khứ”, xé toang màn đêm hắc ám, trả lại chân giá trị cho những người con ưu tú của dân tộc một thời bị những thế lực đen tối vùi dập, hãm hại.
Trần Vân Hạc
* Chân thành cám ơn nhà văn, nhà nghiên cứu Trần Vân Hạc đã gửi bài viết về trang nhà Hoa Linh Thoại để chia sẻ các giá trị Chân-Thiện-Mỹ với mọi người.
Thông tin bình chọn
Thơ - Văn mới cập nhật
Facebook
Twitter
Google
Google+
Tìm kiếm thông tin
Lời ngỏ