Theo thiển ý của tôi, cái điều “nguy hiểm” nhất đó là một vị Tăng Ni sinh từ dưới quê lên Thành phố theo học mà phải ở nhà trọ ngoài. Nói như tác giả thì “Cuộc sống xa Thầy tổ với họ đã là thiếu sót lắm rồi, nếu may mắn được ở trong chúng của một ngôi chùa nào đó thì khỏi cần bàn, nhưng thực tế bây giờ rất nhiều Tăng Ni sinh phải ra kiếm nhà trọ ở ngoài”. Đúng, đây là một thực trạng “nhức đầu” đã được Giáo hội cảnh báo từ lâu nhưng chưa nhận được sự quan tâm chu đáo cho lắm. Vậy trách nhiệm này thuộc về ai?

Thứ nữa, nền giáo dục của Học Viện Phật giáo Việt Nam tại Thành Phố Hồ Chí Minh hiện nay, theo thiển ý của tôi thì sau khi thực hiện chủ trương cải cách giáo dục, chuyển từ niên chế sang học phần tín chỉ có lẽ đã mắc phải một căn “bệnh” kiểu gần như bệnh “thiếu dinh dưỡng”! Trường học vì “thiếu dinh dưỡng” về cơ sở vật chất nên không thể đáp ứng số lượng sinh viên như bây giờ. Sinh viên vì “thiếu dinh dưỡng” ngay từ khâu căn bản tuyển sinh (đặc biệt bắt đầu từ khóa 7) nên không thể chuyên tâm việc học một cách tương xứng. Nói theo từ ngữ học đường, đó là: đầu vào đã yếu mà đầu ra cũng yếu.

Thực chất, so với các trường trong hệ thống giáo dục đại học Phật giáo hiện tại, HVPG tại T.P Hồ Chí Minh có thể được xem là một trường nổi cộm nhất về cả giáo sư cơ hữu lẫn số lượng sinh viên theo học. Thế thì tại sao lại xảy ra tình trạng “thiếu dinh dưỡng” như vậy? Câu trả lời có lẽ không dễ gì sớm tìm ra cho hết, nhưng ít nhất, những bậc lãnh đạo Giáo hội, và hơn ai hết, người có trách nhiệm cao nhất Học Viện hiện tại có lẽ thực tế phải nhìn nhận vấn đề này lại.

Tiếp theo, tác giả viết “mỗi năm nghe Giáo hội báo cáo từ thiện xã hội bao nhiêu tỷ nhưng đời sống của Tăng Ni sinh như thế có ai biết chăng?”. Như tôi biết, hiện nay, biện pháp mà Học viện đề ra là: cho Tăng Ni sinh viên đóng học phí (đây là điều mà trước chưa có), nhằm củng cố cơ sở vật chất, cũng như nâng cao chất lượng và các vấn đề liên quan. Và vì lợi ích chung nên giải pháp này được các sinh viên cũng đồng lòng ủng hộ trọn vẹn. Nhưng việc làm này nếu không được thực hiện đúng với nguyện vọng của Tăng Ni sinh viên thì có lẽ sẽ hơi bị phiến diện.

Điều nữa chúng ta cũng cần nên suy nghĩ rằng, giáo dục Phật giáo có những đặc thù riêng của nó, không giống bất kỳ nền giáo dục nào ngoài thế gian nên nếu chỉ lo đầu vào mà không lựa chọn kỹ thì nền giáo dục ấy sẽ càng lúc trở thành méo mó, mang nhiều sự trì trệ và uổng phí vì không tiến bộ. Mà đã không có tiến bộ, thì công sức thực hiện những “cải cách” của chúng ta chẳng phải bị phản tác dụng sao?

Vì vậy, giáo dục làm sao cho lực lượng những “ông cử” ra trường sẽ tự tin hơn với chính mình để họ sẵn sàng bước vào đời với khả năng và lòng nhiệt huyết của tuổi trẻ. Với thế mạnh sẵn có như thế, hy vọng Phật giáo Việt Nam tương lai ngày càng phát triển, thẩm thấu nguồn giáo pháp vô tận vào lòng mọi tầng lớp quần chúng, đem an lạc cho đời.

Nhật Nguyệt