Lihncon ứng cử tổng thống Mỹ trong hoàn cảnh nạn phân biệt chủng tộc và phân biệt đẳng cấp ở nước Mỹ đang rất nặng nề. Các chợ bán nô lệ vẫn hoạt động rất nhộn nhịp, người da đen bị xem như súc vật và không có một quyền tự do nào. Hạ viện và thượng viện Mỹ toàn là giới quý tộc thượng lưu. Họ tự nhận mình là những người ưu việt nhất của nước Mỹ và coi khinh những người xuất thân từ tầng lớp lao động bình dân. Vì thế, thượng viện Mỹ không ngớt  rêu rao  về sự xuất thân thấp hèn của Lihncon. Trong lần xuất hiện duy nhất trước thượng viện để vận động cho mình, khi Lihncon bước lên diễn đàn thì có một thượng nghị sĩ đứng bật dậy nói: “Thưa ngài Lihncon, trước khi bắt đầu diễn thuyết, tôi mong ngài hãy nhớ rằng ngài là con trai của một người thợ đóng giày”. Cả thượng viện vỗ tay và cười ồ lên  vì thấy đã làm nhục được ứng  cử viên Lihncon . Nhưng vẻ mặt của Lihncon vẫn  bình thường, không tái đi hoặc đỏ lên. Chờ cho tiếng cười chế nhạo tắt hết, Lihncon mới từ tốn nói: “Rất cám ơn ngài thượng nghị sĩ đã nhắc về người cha của tôi. Ông đã qua đời rồi, tôi sẽ suốt đời ghi nhớ lời dạy bảo của ngài thượng nghị sĩ, vì tôi mãi mãi là con trai của một người thợ đóng giày. Tôi biết rõ dù mình có trở thành tổng thống nước My, tôi cũng chẳng bao giờ làm tốt được như công việc đóng giày của cha tôi”.

Lúc này cả hội trường im phắc, Lihncon quay về phía thượng nghị sĩ kênh kiệu kia và nói: “Theo chỗ tôi được biết, ngày trước cha tôi cũng đã từng đóng giày cho gia đình ngài, nếu đôi giày ngài đi không vừa chân  tôi có thể giúp ngài sửa lại, mặc dù tôi chưa phải là một thợ giày chân chính như cha tôi. Tuy nhiên, ngay từ bé tôi đã được theo cha học nghề đóng giày”.

Khi các thượng nghị sĩ  đang rất chăm chú nghe thì Lihncon nói: “Với các thượng nghị sĩ có mặt hôm nay ở đây cũng vậy, nếu giày của các vị do cha tôi đóng mà thấy cần sửa chữa hoặc làm mới, tôi xin sẵn sàng giúp đỡ. Nhưng có một điều cần khẳng định, đó là tôi không bao giờ vĩ đại được như cha tôi, vì tay nghề của ông là không ai sánh kịp”.

Những lời nói chân thành, đầy đạo hiếu của Lihncon đã khiến cả nước Mỹ xúc động. Lihncon không trở thành người đóng giầy vĩ đại nhưng sau đó ông đã trở thành một tổng thống vĩ đại nhất nước Mỹ. Ngay trong buổi lễ nhậm chức tổng thống, Lihncon đã nói một câu nổi tiếng: “Chính quyền của chúng ta là chính quyền của dân, do nhân dân bầu ra và vì quyền lợi của nhân dân”. Cũng trong nhiệm kỳ tổng thống đầu tiên của mình, Lihncon đã ra sắc lệnh giải phóng nô lệ, chấm dứt chế độ chiếm hữu nô lệ hàng trăm năm của nước Mỹ. Ở Nhà Trắng, tổng thống Lihncon nhớ tên riêng và gia cảnh cả những người lao công quét rác. Khi gặp họ, bao giờ tổng thống Lihncon cũng hỏi: “Bố mẹ, anh (chị) có khoẻ không?” hoặc “Chứng ho kinh niên của ông nội anh có thuyên giảm chút nào không?”. Và nếu biết tin cha mẹ, ông bà họ ốm đau, ngài tổng thống thường gửi lời thăm hỏi ân cần hoặc gửi những món quà nhỏ. Khi nói chuyện với các nhà giáo Mỹ, tổng thống Lihncon nói rằng: “Trước hết, tôi mong các thầy dạy các thế hệ học trò của chúng ta  biết thương yêu, kính trọng ông bà, cha mẹ, đó là cái gốc của con người”.

Đúng như Tổng thống Lihncon đã nói, đạo hiếu là cái gốc của con người. Ngày nay, ở Nhật Bản và Hàn Quốc, những đứa con bất hiếu không bao giờ được đề bạt, thậm chí còn không được các doanh nghiệp tuyển dụng. Và trong Bộ luật Hôn nhân và Gia đình của nước ta, bất hiếu được xem là một trọng tội.

Nhà văn Hoàng Hữu Các

(Nguồn: GĐ)