Để hướng Phật tử tu Thiền bớt tán tâm, thực hành chánh niệm trong đời sống, khóa tu Thiền chùa Từ Tân do TT.Thích Viên Giác và TT.Thích Chân Quang phụ trách hướng dẫn diễn ra từ ngày 21 – 23/04/năm Nhâm Thìn (nhằm ngày 11 – 13/05/2012) đặc biệt hơn những khóa tu trước, đó là thực tập hình thái “Tịnh khẩu”, với sự tham dự của hơn 500 Thiền sinh là Phật tử trong địa bàn thành phố Hồ Chí Minh và các tỉnh lân cận.

Khác với nhiều khóa tu trước, khóa tu lần này trong suốt thời gian diễn ra khóa tu, để thực hành pháp tịnh khẩu được tốt, vào đầu khóa tu TT.Thích Chân Quang đã trực tiếp sinh hoạt với các thiền sinh về những quy định dành cho khóa tu “Tịnh khẩu”.

Thượng tọa dặn dò quý thầy, quý sư cô trong Ban Giám Thiền và các nhóm trưởng có trách nhiệm kiểm soát nhắc nhở các thiền sinh tu tịnh khẩu trong suốt thời gian từ khi bắt đầu vào khóa tu đến khi kết thúc. Các thiền sinh phải giữ im lặng, an tĩnh, luôn nhớ thân này vô thường… Trong thời gian tịnh khẩu ta chỉ im lặng quán sát thân tâm, nếu cần thì ra dấu hoặc dùng bút và giấy để trình bày ý kiến của mình chứ không được nói chuyện hoặc gây tiếng động làm tác hại đến phẩm chất của buổi công phu.

Ngoài phương pháp tu tịnh khẩu trong mọi lúc, thời khóa lễ Phật, tụng kinh… các thiền sinh cũng chỉ chấp tay lễ lạy theo tiếng chuông và lúc ngồi thiền tụng thầm bài kệ vào thiền và xã thiền theo sự hướng dẫn của vị Chủ lễ và vị Duy na.

Thượng tọa phân tích vì sao các thiền sinh phải thực tập bài kệ xả thiền, tức là phương pháp tu chánh niệm trong đời sống.

Nội dung bài kệ xã thiền như sau:

Tam Bảo gia hộ cho con

Lúc thức cũng như lúc ngủ

Ban ngày cũng như ban đêm

Luôn nhớ thân này vô thường.

Khi đi hoặc là khi đứng

Khi ngồi hoặc là khi nằm

Lúc làm việc hay nghỉ ngơi

Luôn nhớ thân này vô thường.

Khi nghe cũng như khi nói

Đông người hay ở một mình

Xem phim hay là đọc sách

Luôn nhớ thân này vô thường.

Lúc ăn cơm hay uống nước

Khi tắm rửa hay vệ sinh

Đắp y hay mang giầy dép

Luôn nhớ thân này vô thường.

Những khi tâm con tỉnh giác

Càng nhớ thân này vô thường

Nguyện cho chúng sanh khắp chốn

Luôn biết thân này vô thường.

Thượng tọa cho rằng « Chúng ta tu theo Phật là tu theo Bát Chánh Đạo. Trong Bát Chánh Đạo, nói về thứ tự « Chánh kiến » được xếp trước nhưng khi ta tu thì phải tu cùng một lúc 8 chánh đạo. Tuy cùng một lúc phải tu Bát Chánh Đạo nhưng tùy theo căn cơ, trình độ của ta mà trong giai đoạn đó cái đạo nào là tu ưu tiên nhiều nhất. Ví dụ một người mới đến với đạo Phật, họ tập lễ Phật, ngồi thiền, làm phước nhưng tập trung nhiều nhất vào chánh kiến trước. Vì họ chưa hiều hết về đạo Phật nên phải học làm sao để nắm được đạo lý trong đạo Phật.

Trường hợp, người nào nắm được giáo lý đạo Phật tương đối tốt rồi thì cũng tu cùng một lúc Bát Chánh Đạo nhưng ưu tiên cho « Chánh Tư Duy », tập trung vào đó nhiều hơn nhằm thay đổi tâm hồn – sự suy nghĩ của mình để lúc nào cũng sống đúng với đạo lý. Nói chung ta tu theo từng giai đoạn như vậy.

Còn khi ta đang tu thiền thì tập trung nhiều vào “Chánh niệm” và “Chánh định”. Để có “Chánh định” bắt đầu khi ta chứng Sơ thiền. Chứng Sơ thiền sánh  ngang với “Quả vị” thứ ba nên việc tu không phải dễ. Do đó khi chưa chứng Sơ thiền - tức chưa được Chánh định thì ta tập trung nhiều vào Chánh niệm. Trong chánh niệm có nhiều lớp, những người đang tu Thiền mà giữ lòng tôn kính Phật nghiêm túc tuyệt đối, từ bi làm nhiều việc phước và luôn giữ chánh niệm thì sau một thời gian tu, kết quả trông thấy rõ ràng. Aitu rốt ráo, thực tập cho sâu sắc hết chánh niệm sẽ chứng được Sơ quả hoặc có người chứng luôn Nhị quả. Vì chưa chứng Sơ thiền nên không gọi là Chánh định mà là Chánh niệm.

Vậy Chánh niệm là tu như thê nào. Một là tu trong đời sống và hai là tu trong lúc tọa thiền. Đối với Pháp tu “Chánh niệm” thì tu trong đời sống quan trọng hơn trong lúc ngồi. Vì vậy, Thượng tọa biên soạn bài kệXẢ THIỀN để mọi người nắm được cách để tu. Thượng tọa nhấn mạnh « Lần này ta thực tập nhiều về Chánh niệm trong đời sống. Mới ban đầu tu tập theo bài kệ XẢ THIỀN, ta chưa đủ trình độ khi nghe hay khi nói đều nhớ thân vô thường, mà kể từ giờ phút này ta tịnh khẩu để luôn nhớ thân vô thường trong mọi oai nghi cử chỉ. Tháng sau, chúng ta sẽ tập trong khi nghe và nói đều nhớ thân này vô thường.

Tịnh khẩu là một công phu rất đặc biệt của người tu, kiểm soát được khuynh hướng thích nói của mình. Từ trước đến nay ta luôn nói không ngưng nghỉ. Có tịnh khẩu thì bước đường tu mới tiến xa được và đạt nhiều kết quả trên con đường tu học của người con Phật.

Mục đích giữ sự im lặng để bớt tán tâm và lúc nào cũng nhớ thân vô thường, còn tịnh khẩu mà không ráng nhớ thân vô thường thì thật là uổng phí. Trong đời sống, chúng ta hạn chế nói chuyện để lúc nào cũng nhớ thân vô thường. Giai đoạn khi ta chưa chứng Sơ thiền thì việc luôn nhớ thân vô thường trong mọi lúc của đời sống rất là quan trọng, đây là công phu chính chứ ngồi coi vậy chưa phải là công phu chính.

Khi mãn khóa tu trở về với đời sống thường nhật, mọi người nên tập ít nói, trong mọi động tác đều nhớ thân vô thường và tiếp tục thực hành những bước cao hơn trong Pháp tu Chánh niệm, chắc chắn sẽ có sự chuyển hóa lớn trong tâm linh.

Do quen nói và nói không ngừng nên ban đầu các thiền sinh cảm giác hơi ấm ức – khó chịu khi không được nói trong thời gian tương đối dài. Tuy nhiên, với ý thức tu tập của người Phật tử nên việc hành trì thấy khó mà không khó, đa phần các thiền sinh đều tự giác trải nghiệm trong sự thực hành Pháp “Tịnh khẩu”, nên không khí khóa tu nhìn thấy trang nghiêm hơn và trong nội tâm mỗi người cũng có một trạng thái tĩnhlặng rất sâu sắc mà phải tựmình trải nghiệmmới có thể hiểu được.

Cũng trong thời gian này, sáng ngày 22/04/2012, TT.Thích Viên Giác – Trụ trì chùa Từ Tân tổ chức lễ Hoàn Nguyện Tạ Ơn Tam Bảo về việc xây dựng “Tháp cốt” của chùa; đồng thời cũng là ngày kỷ niệm 10 năm ĐĐ.Thích Thanh Bình viên tịch. Đại đức là trưởng tử của TT.Thích Viên Giác, đã có những cống hiến nhất định đối với chương trình xây dựng chùa - hoằng dương Phật pháp tại địa phương, với sự tham dự của đông đảo Phật tử trong các Ban ngành chùa Từ Tân và các Phật tử đạo tràng tu thiền chùa Từ Tân.

TT.Thích Viên Giác cho biết “Chùa Từ Tân đã xây dựng tương đối hoàn hảo, đáp ứng được nhu cầu tu học, sinh hoạt của các đạo tràng – các Ban ngành đoàn thể trong chùa và nhu cầu hoằng Pháp tại địa phương. Nhà thờ linh cốt của các Phật tử là công trình sau cùng trong cái tổng thể mô hình của chùa Từ Tân mà Thầy trò xây dựng đến nay đã thành công viên mãn.

Ngôi Tháp cốt gồm: hai tầng dưới dành cho quý Phật tử thờ cốt. Riêng 3 tầng tháp, tầng trệt thờ linh cốt chư tôn đức Tăng Ni; hai tầng tháp trên thờ Đức Phật A Di Đà, Đức Phật Bổn Sư và thiết trí xá lợi trên nốc.

Trong tinh thần hướng về Tam Bảo – trong tinh thần tu tập con đường giác ngộ giải thoát mà tất cả người con Phật từ xuất gia cho đến tại gia, dù âm hay dương đều cùng một hướng như nhau “Tất cả chúng ta rồi sẽ trở về, cùng đi theo hướng nơi đó có Phật, có Pháp, có Tăng, có cộng đồng tu học và cộng đồng sống trong ánh sáng giác ngộ giải thoát mà Đức Phật đã dạy”. Lời sau cùng, Thượng tọa cám ơn Chư tôn đức Tăng Ni và quý Phật tử đã góp phần công đức để hôm nay ngôi Tháp cốt được xây dựng hoàn thành viên mãn.

Theo thông lệ, cuối chương trình khóa tu là buổi thuyết giảng của TT.Thích Chân Quang với sự tham dự trên một nghìn Phật tử từ khắp nơi tụ về chùa Từ Tân thính Pháp. Thượng tọa tiếp tục giảng Kinh Pháp Cú có tựa đề SỰ KHÁC NHAU GIỮA THÁNH VÀ PHÀM. Những ẩn dụ trong từng bài kệ  mô tả rất đúng những gì mà chúng ta thường trải qua trong cuộc sống. Tất cả những câu chuyện Đức Phật dạy đều có thật và ẩn chứa bao đạo lý sống đem đến những lợi ích thiết thực cho người có thực tâm hành trì. Vì vậy chúng  ta phải nắm lấy cơ hội để thực tập ngay.

Bằng lối trạch Pháp dễ hiểu, giàu hình ảnh, Thượng toạ đã đem đến cho thính chúngnhiều cảm xúc, dễnhớ, có niềm tin sâu nhân quả, đặc biệt là yêu quý đạo Phật. Phong cách đơn giản nầy chẳc hẳn đãgây nhiều ấn tượng cho thính chúng, đặc biệt là những người sơ cơ. Còn với người đã thâm hiểu Phật Pháp thì những lời giảng dạy của Thượng tọa luôn tạo niềm cảm hứngmới mẽcho mọi ngườivà giúp những người đitrên lộ trình giác ngộ giải thoát có được định hướng tu tập và tăng trưởng khả năng tâm linh.

Ước mong sao những khóa tu như thế này được tổ chức nhiều hơn ở khắp các chùa. Đó cũng là phương pháp giáo dục hiệu quả và thực tế nhất trong thời đại xã hội nhiều biến đổi như hiện nay./.  

TÂM DIỆU