Từ phen đá biết tuổi vàng.
Từ phen đá biết tuổi vàng,
Tình càng thắm thía dạ càng ngẩn ngơ.
Hay câurất hay. Rất đúng chân lý. Trước kia thầm yêu, trộm nhớ, khổ và thiếu nhauthiệt. Tưởng gặp được nhau, nói được những lời thương yêu, hứa hẹn vớinhau thì đỡ khổ. Ai dè sau đó thì càng nhớ, càng khổ, càng thiếu nhauthêm. Ở xa, mình tính bỏ ra ba trăm quan nói chuyện điện thoại với ngườikia, nghĩ rằng nói xong thì thương nhớ nhẹ bớt. Ai dè, nói xong lại càngthấy xôn xao và nóng nảy, bồn chồn hơn. Cái mà mình tưởng sẽ làm cho mìnhthỏa mãn, hết khổ lại làm cho mình khát khao, khổ sở nhiều lần. Ðây là mộtsự thực, được nói ra không phải từ Kinh điển mà từ kinh nghiệm của ngườiđời. Nói kinh nghiệm chứ không phải là thuyết pháp. Giá trị của sự thựcnày không thua gì giá trị của một câu Kinh.
Sông Tương một dải nông sờ,
Bên trông đầu nọ bên chờ cuối kia.
Ðây làhai câu lấy ý đoạn thơ trong Tình Sử:
Quân tại Tương giang đầu,
Thiếp tại Tương giang vĩ
Tương tư bất tương kiến
Ðồng ẩm Tương giang thủy.
(Chàng ởđầu sông Tương, Thiếp ở cuối sông Tương, nhớ nhau mà không thấy mặt nhau,{dù} cùng uống nước sông Tương). Làm sao mà gặp được nhau hoài hoài, mỗingày, mỗi giờ, mỗi phút? Một lần là đã quá may mắn rồi!
NGẪM CƠ HỘI NGỘ ÐÃÐÀNH HÔM NAY
Lần lần ngày gió đêm trăng,
Thưa hồng rậm lục đã chừng xuân qua.
Màu hồngít đi, màu lục nhiều hơn. Mùa Xuân đã nhường chỗ cho mùa Hè.
Ngày vừa sinh nhật ngoại gia,
Trên hai đường dưới nữa là chị em.
Tưng bừng sắm sửa áo xiêm,
Biện dâng một lễ xa đem tấc thành.
Gia đình Thúy Kiều về bên ngoại ăn sinh nhật. Kiều ở nhà, cố nhiên là côlấy cớ: ‘Con nhức đầu. Con xin ở nhà.’ Ðây là cơ hội để đi gặp anh chàng.
Nhà lan thanh vắng một mình,
Ngẫm cơ hội đã đành hôm nay.
Thời trân thức thức sẵn bày,
Gót sen thoan thoát dạo ngay mái tường.
Kiều nấuvài món thật ngon, chạy ra chỗ hai người đã gặp và thề thốt. Thời trân lànhững món ăn trong mùa. Mùa nào có thức ăn mùa đó. Ví dụ mùa Xuân có rautía tô, kinh giới (thì làm xuân quyện), màu hè có rau xà lách, bông bí...;Những món ăn trong mùa thì tươi và ngon (thời trân). Không nhằm mùa mà muaăn (hay ăn đồ hộp) thì không ngon nữa. Một thi sĩ Việt Nam trong nhóm XuânThu Nhã Tập có câu; Ðáy đĩa mùa đi nhịp hải hà. Bốn mùa đi ngangqua đáy đĩa theo nhịp của sông và biển. Mùa nào ăn món ngon của mùa đó,chỉ có ý ấy mà nói một cách rất ‘điệu’,
Cách hoa sẽ dặng tiếng vàng,
Dưới hoa đã thấy có chàng đứng trông.
Cô nàngvừa đằng hắng một cái thì đã thấy anh chàng đứng sẵn ở bên kia rồi. Làmsao anh ta biết nhà bên kia hôm nay đi ăn sinh nhật bên ngoại mà đứng chờ?Thiệt là tài tình! Thật ra cả ngày anh có làm ăn được gì đâu, suốt ngàychỉ nhìn qua bên này, chờ đợi thôi mà. Và bây giờ anh chàng trách:
Trách lòng hờ hững với lòng,
‘Lửa hương chốc để lạnh lùng bây lâu.
‘Những là đắp nhớ đổi sầu,
‘Tuyết sương nhuốm nửa mái đầu hoa râm.’
Anhchàng cường điệu hóa! Mới có hai mươi mấy tuổi đầu làm sao mà tóc bạcđược.
Nàng rằng: ‘Gió bắt mưa cầm,
‘Ðã cam tệ với tri âm bấy chầy.
‘Vắng nhà được buổi hôm nay,
‘Lấy lòng gọi chút ra đây tạ lòng!
Hai chữlòng được sử dụng rất khéo. Ðáp lại tấm lòng bằng một tấm lòng. Khi viếttruyện Am Mây Ngủ tôi cũng bắt chước cách nói của cụ Nguyễn Du: ‘Tácgiả đã lấy lòng của một thiền sư để hiểu lòng của một thiền sư (Trúc LâmÐại Sĩ).’
Bây giờ Kiều đi vòng theo hòn non bộ, thấy cuối tường có một cái lỗ có thểđi chui vừa được rào lại.
Lần theo núi giả đi vòng,
Cuối tường dường có nẻo thông mới rào.
Xắn tay mở khóa động đào,
Rẽ mây trông tỏ lối vào Thiên Thai.
Xé rào,chui lỗ tường qua gặp nhau mà nói rất văn hoa.
Mặt nhìn mặt càng thêm tươi,
Bên lời vạn phúc bên lời hàn huyên.[37]
Sánh vai về chốn thư hiên,
Góp lời phong nguyệt nặng nguyền non sông.[38]