Lưng túi gió trăng.
Và bâygiờ, nhân vật thứ hai, người con trai của đời Kiều xuất hiện:
Dùng dằng nửa ở nửa về,
Nhạc vàng đâu đã tiếng nghe gần gần.
Trông chừng thấy một văn nhân,
Lỏng buông tay khấu bước lần dặm băng.
Ðề huề lưng túi gió trăng,[14]
Sau chân theo một vài thằng cỏn con.
Tuyết in sắc ngựa câu giòn,[15]
Cỏ pha màu áo nhuộm non da trời.
Khôngphải chỉ khi tả hai người con gái cụ Nguyễn Du mới tả kỹ lưỡng. Người còntrai này cũng được cụ Nguyễn Du tả rất đẹp rất kỹ. Anh chàng cưỡi một conngựa bạch, mặc áo màu da trời, đi trong màu lục của cây cỏ. Trong túi củaanh chàng có gió và có trăng. Ðây là một người hào hoa phong nhã, thanhnhàn, biết thưởng thức cái đẹp của đất trời. Một người biết sống. An trútrong hiện tại thì người nào cũng có một cái túi đựng gió trăng cả. Khôngbiết cái túi của mình có chút gió trăng nào ở trong không hay chỉ đựngnhững cát bụi đau buồn? Túi của mình cần phải có nhiều gió trăng, tức làphải có thơ, có nhạc, có sự thanh nhàn và hạnh phúc.
Nẻo xa vừa tỏ mặt người,
Khách đà xuống ngựa tới nơi tự tình.
Hài văn lần bước dặm xanh,
Một vùng như thể cây quỳnh cành dao.
Sự có mặt của người con trai, hài hòa với phong cảnh thiên nhiên, đẹp nhưcây ngọc dao trong rừng ngọc quỳnh. Thi sĩ tả con gái đẹp mà tả con traicũng rất đẹp.
NỘI KẾT ÊM ÁI
Chàng Vương quen mặt ra chào,
Hai kiều[16]e lệ nép vào dưới hoa.
Khôngmột chữ nào có thể khoanh tròn để lấy ra được cả. Một câu lục bát mà nóiđược cả hành động lẫn thái độ của hai bên. Người con trai thì ra chào: “A!Anh Kim đó hả! Lâu quá không gặp!” còn hai cô nàng thì khép nép, núp dướihoa. Không cần dùng nhiều chữ.
Nguyên người quanh quất đâu xa,
Họ Kim tên Trọng vốn nhà trâm anh[17]
Nền phú hậu bậc tài danh,
Văn chương nết đất thông minh tính trời.
Phong tư tài mạo tuyệt vời,
Vào trong phong nhã ra ngoài hào hoa.
Chung quanh vẫn đất nước nhà,
Với Vương Quan trước vẫn là đồng thân[18]
CụNguyễn Du khen anh chàng đủ điều. Anh chàng cũng đã từng nghe tiếng haichị em nhà họ Vương:
Trộm nghe thơm nức hương lân,
Một nền Ðồng-Tước khóa xuân hai Kiều[19]
Nước non cách mấy buồng thêu,
Những là trộm nhớ thầm yêu chốc mòng.
Và đâylà cơ hội đầu để Kim Trọng gặp hai cô nàng:
May thay giải cấu tương phùng[20]
Gặp tuần đố lá thỏa lòng tìm hoa[21].
Bóng hồng nhác thấy nẻo xa,
Xuân lan thu cúc mặn mà cả hai.
Người quốc sắc kẻ thiên tài
Tình trong như đã mặt ngoài còn e.
KimTrọng đã chú ý tới Kiều và Kiều cũng chú ý tới Kim Trọng. Tiếng sét đã nổ.Chỉ có tám chữ thôi: Tình trong như đã mặt ngoài còn e. Bên ngoàithì có ai nói gì với ai đâu. Bên trong thì đã có nội kết êm ái rồi.
Chập chờn cơn tỉnh cơn mê,
Rốn ngồi chẳng tiện dứt về chỉnh khôn.
Ở thêmđể nói chuyện thì kỳ quá mà về thì không dứt nổi. Nhưng cuối cùng cũngphải về:
Bóng tà như giục cơn buồn,
Khách đà lên ngựa người còn ghé theo.
Dưới cầu nước chẩy trong veo,
Bên cầu tơ liễu bóng chiều thướt tha.
Chấm dứtbuổi hội ngộ. Văn chương gì mà hay vậy!