Nhóm III

1.     Thế nào là nghiên cứu khoa học(NCKH)?

- NCKH là một hoạt động có hệ thống nhằm khám phá, phát triển và kiểm chứng những kiến thức mới mẻ.

- Phương pháp là con đường mà ta phải đi theo để đạt đến cái đích nào đó

Phương pháp là sự vận động của nội dung (Hégel). Phương pháp không thể tách rời khỏi nội dung. Phương pháp nắm trong tay nó vận mệnh của công trình, phương pháp là thầy của các thầy, người bình thường mà có phương pháp có thể làm được phi thường.

Phương pháp là cách thức tác động đến đối tượng để biến đối tượng từ trạng thái này sang trạng thái khác (từ trạng thái A đến trạng thái B), mà trạng thái khác khác với trạng thái này.

-         Phương pháp NCKH:quyết định vận mệnh công trình NCKH mà người bình thường có phương pháp nghiên cứu khoa học thì vẫn làm được những điều to tác để lại tiếng tăm, còn người dù có tài hoa đến đâu mà thiếu PPNC thì cũng không nghiên cứu được gì.

2.     Hệ thống ba bậc của phương pháp luận nghiên cứu: Đi từ ngoài vào trong, từ lớn đến bé sẽ có:

-         Cơ sở phương pháp luận NCKH

-         Phương pháp hệ: Hệ thống các phương pháp

-         Phương pháp cụ thể

Phân tích ba cơ sở của phương pháp luận của một công trình NCKH: có 3 cơ sở:

-         Cơ sở phương pháp luận tiếp cận hệ thống - cấu trúc

Cái tuân thủ thể hiện ở chỗ ta phải ác định khách thể nghiên cứu, khách thể nghiên cứu này là ta tiếp cận hệ thống cấu trúc, đi theo trình tự hệ thống, tiếp cận từ ngoài vào và phân tích các đối tượng bên trong cấu tạo nên chúng, nghĩa là từ hệ thống mẹ đến hệ thống con.

-         Cơ sở phương pháp luận tiếp cận logic – lịch sử:Lịch sử logic ta xem có hợp lý hay không, lịch sử đã từng có việc đó hay không, cho nên trong đề tài nghiên cứu khoa học ở chương 1 phải có lịch sử nghiên cứu vấn đề, nghĩa là làm cho nó được tồn tại và hợp lý.

-         Cơ sở phương pháp luận tiếp cận thực tiễn: Thể hiện ngay trong đề tài và lý do chọn đề tài, tại sao lại phải nghiên cứu đề tài đó, nói lên tầm quan trọng và tính cấp thiết của đề tài. Nghĩa là cái tồn tại thật trong con người, do con người tạo ra, do tự nhiên tạo ra mà nó phục vụ, đóng góp cho đời sống xã hội con người.

3.     Các phương pháp hệ NCKH:Có 3 hệ thống phương pháp

-         Các phương pháp nghiên cứu lý luận / Nghiên cứu lịch sử / Nghiên cứu thư viện.

-         Các phương pháp nghiên cứu thực tiễn: NC tại hiện trường / thực địa.

-         Các phương pháp nghiên cứu bằng kỹ thuật toán – thống kê.

4.     Liệt kê các phương pháp thực tiễn:Có 6 phương pháp

-         Phương pháp quan sát

-         Phương pháp phỏng vấn / phương pháp trò chuyện

-         Phương pháp điều tra / bút đàm

-         Nghiên cứu sản phẩm

-         Trắc nghiệm

-         Thực nghiệm

5.     Liệt kê các phương pháp cụ thể để nghiên cứu về mặt lý luận:Có 5 phương pháp:

-         Đọc

-         Phân tích nội dung

-         Tổng hợp ý / thông tin

-         Khái quát hóa

-         Mô hình hóa

6.     Liệt kê phương pháp nghiên cứu bằng kỹ thuật toán – thống kê:

-         Yếu vị

-         Trung vị

-         Trung bình cộng

-         Hàng số

-         Độ lệch tiêu chuẩn

-         Hệ số tương quan Pearson

7.     Các bước cần thực hiện để soạn một đề cương NCKH?

Câu Hỏi Ôn Thi Môn Phương Pháp Nghiên Cứu Khoa Học Giáo Dục

(Nhóm 6 – Hoa Thiện)

Thi tại lớp (Hình thức thi tự luận): 70% điểm.

Câu 1:Thế nào là nghiên cứu khoa học? Thế nào là phương pháp và phương pháp nghiên cứu khoa học là gì?

Câu 2:Thế nào là hệ thống 3 bậc của phương pháp luận nghiên cứu khoa học?

Câu 3: Phân tích 3 cơ sở phương pháp luận của công trình nghiên cứu khoa học.

Câu 4: Các phương pháp hệ nghiên cứu?

Câu 5: Các bước cần phải thực hiện để soạn một đề cương nghiên cứu khoa học.

(Nếu câu hỏi yêu cầu nêu ví dụ cụ thể, ta nên đưa ví dụ đã làm đề tài nộp)

Bài làm

Câu 1:

Nghiên cứu khoa học:là một hoạt động có hệ thống nhằm khám phá, phát triển và kiểm chứng những kiến thức mới mẻ.

Phương pháp:là con đường mà ta phải đi theo để đạt đến cái đích nào đó, phương pháp là cách thức tác động, phương pháp là sự vận động của nội dung, phương pháp nắm trong tay nó vận mệnh của công trình, phương pháp là thầy của các thầy, người bình thường mà có phương pháp có thể làm được phi thường.

Phương pháp nghiên cứu khoa học:quyết định vận mệnh công trình nckh và người bình thường mà có phương pháp nghiên cứu khoa học thì vẫn làm được những đề to tác để lại tiếng tâm, còn người dù có tài hoa đến đâu mà thiếu  phương pháp nghiên cứu thì cũng không nghiên cứu được gì.

Câu 2:

Hệ thống 3 bậc của phương pháp luận nghiên cứu khoa học:

Nếu đi từ ngoài vào trong, đi từ lớn đến bé sẽ có: phương pháp luận, phương pháp hệ, và phương pháp cụ thể.

Câu 3:

Phân tích 3 cơ sở phương pháp luận của một công trình nghiên cứu khoa học:

3 cơ sở phương pháp luận của một công trình nghiên cứu khoa học:

1. Cơ sở phương pháp luận tiếp cận hệ thống cấu trúc.

2. Cơ sở phương pháp luận tiếp cận lịch sử không có logic, và phương pháp tiếp cận lịch sử logic hay là logic lịch sử.

3. Cơ sở phương pháp luận tiếp cận thực tiễn.

Đó là 3 cơ sở phương pháp luận mà bất kỳ đề tài nào ở đâu thời nào ta cũng phải tuân thủ

Phân tích:

1.Cơ sở phương pháp luận tiếp cận hệ thống cấu trúc:

Cái tuân thủ thể hiện ở chỗ ta phải xác định khách thể nghiên cứu, khách thể nghiên cứu này là ta tiếp cận hệ thống cấu trúc, đi theo trình tự hệ thống, hệ thống mẹ đến hệ thống con.

2.Cơ sở phương pháp luận tiếp cận lịch sử không có logic, và phương pháp tiếp cận lịch sử logic hay logic lịch sử: lich sử logic ta xem có hợp lý hay không, lịch sử đã từng có việc đó hay không, cho nên trong đề tài nghiên cứu khoa học ở chương 1 phải có lịch sử nghiên cứu vấn đề.

3.Cơ sở phương pháp luận tiếp cận thực tiễn: thể hiện ngay trong đề tài và lý do chọn đè tài, tại sao phải nghiên cứu đề tài đó, nói lên tầm quan trọng và tính cấp thiết của đề tài, nghĩa là nó đống góp được gì cho đời sống của cộng đồng xã hội hiện nay.

Câu 4:      

Các phương pháp hệ nghiên cứu gồm có:

1.Hệ thống phương pháp nghiên cứu lý thuyết.

2.Hệ thống phương pháp nghiên cứu thực tiễn.

3.Hệ thống phương pháp nghiên cứu toán thống kê (hệ thống phương pháp nghiên cứu toán thống kê nó nằm bên ngoài 2 hệ thống kia).

Đó là 3 hệ thống phương pháp hệ.

Rồi khi nào đi vào PPNC cụ thể thì ta phải xác định đó là PPNC cụ thể thuộc hệ thống phương pháp nào.

-Nếu thuộc hệ thống phương pháp nghiên cứu lý luận có 5 phương pháp: đọc, phân tích nội dung, tổng hợp lý luận, mô hình hóa, khái quát hóa.

-Nếu thuộc hệ thống phương pháp nghiên cứu thực tiễn có 6 pp: quan sát, trò chuyện/phỏng vấn, điều tra/ăng-két/bút đàm, nghiên cứu sản phẩm, trắc nghiệm, thực nghiệm.

-Nếu thuộc hệ toán thống kê: yếu vị, trung vị, trung bình cộng, hàng số, độ lệch tiêu chuẩn và hệ số tương quan Pcarson.

Câu 5:

Các bước cần phải thực hiện để soạn một đề cương nghiên cứu khoa học:

 Để soạn một đề cương nghiên cứu khoa họccần phải thực hiện 5 bước:       

Bước 1: Lựa chọn vấn đề nghiên cứu

Bước 2: Xác định tên đề tài

Bước 3: Thu thập tài liệu.

Bước 4: Giới hạn đề tài.

Bước 5: Đề cương nghiên cứu./.