Thơ - Văn mới cập nhật
Liên Hoa Cảm Tác
Vân Thi
Nhân Duyên
Phật xử kiện
Cò trắng chăm ngoan
Nước mắt Mẹ hiền
Người Mẹ
Lòng hiếu chim Oanh Vũ
Xướng họa: Trời vào Thu
Lời Mẹ khuyên
Thông tin bình chọn
Nhờ đâu bạn biết đến website Hoa Linh Thoại của chúng tôi ?
10:57, Wednesday.October 01 2014
Tài Liệu Học Tập [Trở về]
CA DAO VỀ TÌNH YÊU QUÊ HƯƠNG ĐẤT NƯỚC
Cập nhật : 04/12/2012 - Đã xem : 38,501 lần

 

Nhóm 4 thực hiện

1. Khái niệm Ca dao:

Ca Dao là những tiếng lòng của con ngườiđược phác họa qua những vần thơ dân gian lưu truyền qua nhiều thế hệđược kế thừa và phát huy trở thành “tinh hoa – bản sắc độc đáo riêng biệt của dân tc”.

2. Thiên nhiên trong Ca Dao miền Bắc:

Hình ảnh của Quê Hương – đất nướcngự trị trong Ca dao, trong tiếng hát, chan chứa tình cảm, yêu mến, niềm tự hào của dân tộc:

Thăng Long Hà Nội đô thành

Nước non ai vẽ nên tranh họa đồ

Cố đô rồi lại tân đô

Ngàn năm văn vật[1] bây giờ là đây

Thăng Long là trọng địa của nước ta được hưng khởi vào thời Lý Thái Tổ năm 1010, xưa gọi là kinh đô, cố đô...Ngày nay được gọi là Thủ đô Hà Nội, nơi phát triển đất nước, đưa đất nước vươn tầm với thế giới:

Rủ nhau xem cảnh Kiếm Hồ[2]

Xem cầu Thê Húc[3], xem chùa Ngọc Sơn[4]

Đài Nghiên[5], Tháp Bút[6]chưa mòn

Hỏi ai gây dựng nên non nước này?

Phong cảnh Hồ Tây giữa lòng Hà Nội rất nên thơ, ẩn chứa biết bao lịch sử như một bức tranh sinh động:

Gió đưa cành trúc la đà

Tiếng chuông Trấn Vũ, canh gà Thọ Xương[7]

Mịt mù khói tỏa ngàn sương

Nhịp chày Yên Thái, mặt gương Tây Hồ

Quả thật, thắng cảnh nơi đây nên thơ, hữu tình, diệu kỳ đối với con người:

Trên Chùa đã động tiếng chuông

Gà Thọ Xương đã gáy, chim trên nguồn đã kêu

Không những thế, mà còn có những con sông nổi tiếng uốn lượn quanh xóm làng:

Làng tôi có lũy tre xanh

Có sông Tô Lịch[8] uốn quanh xóm làng

Bên bờ vải nhãn hai hàng

Dưới sông cá lội từng đàn tung tăng

Hình ảnh lũy tre làng làm vệ sĩ quê hương, con sông chuyên chở ân tình đất nước uốn quanh xóm làng, để nuôi dưỡng những sản vật, làm xanh tươi cây trái cho làng quê:

Đồn rằng chợ Bỏi vui thay

Đằng đông có miếu, đằng tây có chùa

Giữa chợ lại có đền thờ

Dưới sông nước chảy đò đưa dập dìu

Đây là nét văn hóa truyền thống đậm đà bản sắc dân tộc, thể hiện thuần phong mỹ tục của dân Việt Nam, phục hiện lại nếp sinh hoạt truyền thống.

Miền Bắc còn có những quả núi cao ngất ngưởng khoe vẻ đẹp cường tráng, oai hùng với chiến công, oanh liệt về lịch sử của dân tộc:

Nhất cao là núi Ba Vì

Nhất lịch, nhất sắc kinh kỳ Thăng Long

Hay:

Nhất cao là núi Ba Vì,

Thứ ba Tam Đảo, thứ nhì Độc Tôn[9]

Với nét đẹp hài hòa hòan hảo, tương hợp cùng bốn mùa :

Quê em có gió bốn mùa,

Có trăng giữa tháng, có Chùa quanh năm.

Chuông hôm, gió sớm, trăng rằm,

Chỉ thanh đạm thế âm thầm thế thôi.

Các Tỉnh miền Bắc đều thừa hưởng di sản thiên nhiên ban tặng, để minh chứng điều này chúng ta sẽ khảo sát:

Bắc Cạn có suối đãi vàng,
Có hồ Ba Bể, có nàng áo xanh.

Ngoài những con sông, suối, hồ.. là những dãy núi oai hùng đã ẩn chứa những dấu ấn vẻ vang trong lịch sử cũng như trong Phật giáo là Đỉnh Thiêng Yên Tử:

Nào ai quyết chí tu hành,

Có về Yên Tử mới đành lòng tu.

Thể hiện sự vượt khó, ý chí, nghị lực của bậc tu hành, nơi đây không chỉ là thiên nhiên hùng vĩ mà còn lưu danh sử sách những kỳ tích oanh liệt của dân tộc.

Chùa Hương – Động Hương Tích, phong cảnh thiên nhiên đẹp sắc sảo được chúa Trịnh Sâm khắc 5 chữ : “Nam thiên đệ nhất động”. Hành trình vào Động Hương Tích, từ Bến Đục sang Bến Trong, chùa Thiên Trù chập chùng giữa rừng núi bao la:

Ai đi trẩy hội chùa Hương

Làm ơn gặp khách thập phương hỏi giùm

Mớ rau sắng, quả mơ non

Mơ chua sắng ngọt, biết còn thương chăng?

Không chỉ là một thiên động đệ nhất, mà còn có lễ hội, những sản vật địa phương nổi tiếng như rau sắng, quả mơ, hồng trà, củ mài...

Nếu như những phía trên là những ngôi cổ tự tọa lạc chập chùng giữa thiên nhiên của núi rừng thì Chùa Phả Lại tỉnh Hải Dươngvươn cao, soi mình trên sông nước:

Xa đưa văng vẳng tiếng chuông,

Kìa chùa Phả Lại chập chùng bên sông.

Những hình ảnh tỏa sáng bản sắc dân tộc cũng lưu dấu nơi tận cùng miền biên giới Lạng Sơn nổi tiếng:

Lạng Sơn có phố Kỳ Lừa,

Có nàng Tô Thị, có chùa Tam Thanh.

Tất cả những thiên nhiên kỳ vĩ ấy được tạo hóa ưu đãi, đến với Hà Nam, phong cảnh Chùa Tiên không nằm giữa rừng núi thiên tạo mà do bảo tồn sinh thái của con người tạo nên :

Chùa Tiên chín chín cây thông,

Ai không trồng đủ, làng không cho về.

Không chỉ là nước non hữu tình từ thiên nhiên tạo hóa, mà còn có những đặc sản của từng miền, không cầu kỳ, tận hưởng những hương vị ngọt ngào từ những đặc sản:

Thanh Trì có bánh cuốn ngon,

Có gò Ngũ Nhạc có con sông Hồng.

Thanh Trì cảnh đẹp người đông,

Có cây sáo trúc bên đồng lúa xanh.

Chúng ta cất bước từ Nam ra Bắc đã cảm nhận được vẻ đẹp thiên phú ấy:

Đường về xứ Bắc xa xa,

Có về Hà Nội với ta thì về.

Đường thủy thì tiện thuyền bè,

Đường bộ cứ bến Bồ Đề[10]mà sang.

Thời nay chẳng sợ gian nan,

Đường sắt tàu hỏa bạt ngàn nối nhau.

Đường không “book vé” rất mau,

Khởi hành Sơn Nhất hội tao Nội Bài[11].

2. Thiên nhiên trong Ca Dao Miền Trung:

Chúng ta dừng chân nơi khúc ruột thân thương miền Trung, xứ Nghệ:

 Đường vô xứ Nghệ quanh quanh,

Non xanh nước biếc như tranh họa đồ.

Nhưng con đường xứ Lạng lại khác, phải vượt núi lội đèo, cảm nhận sự thú vị của thiên nhiên:

Đường lên Xứ Lạng bao xa,

Cách một trái núi với ba quãng đồng.

Ai ơi đứng mà lại trông,

Kìa núi Thành Lạng kìa sông Tam Cờ.

Quảng Nam cũng thế:

Quảng Nam có lụa Phú Bông

Có khoai Trà Đỏa, có sông Thu Bồn

Quảng Nam là đất quê mình

Núi, đồng, sông, biển rành rành từ đâu

Bắc Thừa Thiên giáp Hải Vân

Nam thì Quảng Ngãi, giáp gần núi Phong.

Tây thì giáp đến sông Buông,

Rừng cao rừng thấp mấy tầng mây xanh.

Đông thì biển rộng thênh thang,

Đất đai trăm dặm rành rành như ghi.

Đến với “Thiên hạ đệ nhất hùng quan”.Đường bộ là thế, còn đường biển thì có Hang Dơi nên Ca dao đã nói:

Đi bộ thì khiếp Hải Vân,
Đi thuyền thì sợ sóng thần Hang Dơi.

Nhưng cũng có nhưng cảnh rất hữu tình trong Ca dao Huế:

Hồ Tịnh Tâm nhiều sen Bách Hợp,

Đất Hương Cần ngọt quýt thơm cam.

Hay :

Đi mô cũng nhớ quê mình,

Nhớ Hương Giang gió mát, nhớ Ngự Bình trăng thanh.

Cứ mỗi địa danh, gần như có một câu ca dao:

Bình Định có núi Vọng Phu.

Có đầm Thị Nại, có cù lao xanh.

Em về Bình Định cùng anh.

Được ăn bí đỏ nấu canh nước dừa

Hình ảnh núi Vọng Phụ như nói lên tình cảm sắc son thủy chung của người phụ nữ Việt Nam, luôn chịu thương, chịu khó vì mái ấm gia đình.

3.Thiên nhiên trong Ca Dao Miền Nam:

Miền Nam – vùng đất mới khai phá, tuy được thiên nhiên ưu đãi,
nhưng khi còn ban sơ hoang dã là vùng “kinh địa”:

Rừng thiêng nước độc thú bầy,

Muỗi kêu như sáo thổi, đỉa lội đầy như bánh canh.

Hay:

Tới đây sứ sở lạ lùng,

Chim kêu cũng sợ, cá vùng cũng ghê.

Thế nhưng, bằng nghị lực và ý chí sắc đá của dân tộc, Cha Ông ta đã thu phục và kiến tạo thành vùng đất mới trù phú:

Ai về Gia Định thì về,
Nước trong gạo trắng dễ bề làm ăn.

Hay:

Nhà Bè nước chảy chia hai,

Ai về Gia Định, Đồng Nai thì về.

Những vụ lúa bội thu, những vườn hoa quả trĩu cành…

Biên Hoà bưởi chẳng đắng the

Ăn vào ngọt lịm như chè đậu xanh

Dự báo đều hướng về thiên nhiên:

Chuồn chuồn bay thấp thì mưa

Bay cao thì nắng, bay vừa thì râm

Hay:

Én bay thấp, mưa ngập bờ ao,

Én bay cao, mưa rào lại tạnh.

Hay:

Hễ mà hoa quả được mùa,

Chắc là nước bể, nước mưa đầy trời.

Ai ơi, nên nhớ lấy lời,

Trông cơ trời đất, liệu thời làm ăn.

Đặc sản, sản vật, hoa màu phong phú nơi đó, thể hiện quá trình phấn đấu và sức sống dạt dào dân bản xứ:

Tháp Mười sinh nghiệp phèn chua,

Hổ mây, cá sấu thi đua vẫy vùng.

Hoặc:

Ai ơi về miệt Tháp Mười

Cá tôm sẳn bắt, lúa trời sẳn ăn.

Hay:

Cần Thơ gạo trắng nước trong,
Ai về xứ Bạc thong dong cuộc đời
.

Cảnh vật thật yên bình bên dòng Vàm Cỏ:

Sông Vàm Cỏ nước trong thấy đáy,
Dòng Cửu Long xuôi chảy dịu dàng.
Ai về Mỹ Thuận, Tiền Giang,
Có thương nhớ gã đánh đàn năm xưa?

Có vườn cây trái, có cầu vang danh[12].

Đến với xứ dừa Bến Tre, cảnh thiên nhiên và những sản vật không kém:

Bến Tre dừa ngọt sông dài,

Nơi chợ Mõ Cày có kẹo nổi danh.

Kẹo Mõ Cày vừa thơm vừa béo,

Gái Mõ Cày vừa khéo vừa ngoan.

Anh đây muốn hỏi thiệt nàng,

Là trai Thạnh Phú cưới nàng được chăng?

Chúng ta xuôi dòng Hậu Giang sẽ được thường thức rất nhiều các món ăn đặc trưng từng vùng:

Ai về tới thẳng Năm Căn

Ghé ăn bánh gỏi Sóc Trăng, Bãi Xàu

Mắm nêm, chuối chát, khế, rau,

Tôm càng Đại Ngãi cặp vào khó quên!

Không những thế mà còn được ngắm cây cầu bắt ngang hai Tỉnh Tiền Giang – Bến Tre thật tuyệt vời:

Rạch Miễu văng nối hai đầu
Bến Tre một nửa, nửa cầu Tiền Giang
Ai về sông nước Hậu Giang
Ghé thăm xứ sở bạt ngàn sản nông
[13]

 



[1]
văn vậtlà “truyền thống văn hóa biểu hiện ở nhiều nhân tài và nhiều di tích lịch sử”, “công trình, hiện vật có giá trị nghệ thuật và lịch sử”. 

[2]

[3] Cầuđược Thần Siêu Nguyễn Văn Siêu xây dựng vào năm1865. Tên của cầu có nghĩa là "nơi đậu ánh sáng Mặt Trời buổi sáng sớm"

[4] Đền Ngọc Sơn là một ngôi đền thờ nằm trên đảo Ngọc của hồ Hoàn KiếmHà Nội. thờ thần Văn Xương Đế Quân là ngôi sao chủ việc văn chương khoa cử. và thờ Trần Hưng Đạo, vị anh hùng có công phá quân Nguyên thế kỷ 13.

[5] Tiếp đến là một cửa cuốn gọi là Đài Nghiên, trên có đặt một cáinghiên mực bằng đá hình nửa quả đào bổ đôi theo chiều dọc, có hình ba con ếch đội. Trên nghiên có khắc một bài minh nói về công dụng của cái nghiên mực xét về phương diện triết học. Người đời sau ca ngợi là: "Nhất đài Phương Đình bút". 

[6] Trên núi Ngọc Bội (núi Độc Tôn) cũ, nhà nho Nguyễn Văn Siêu cho xây một tháp đá, đỉnh tháp hình ngọn bút lông, thân tháp có khắc ba chữ "Tả Thanh Thiên" (viết lên trời xanh), ngày nay thường gọi đó làTháp Bút.

[7] Thọ Xương (ghi theo các văn bản Hán Nôm là 壽昌縣- Thọ Xương huyện) là một huyện của thành Thăng Long xưa, ứng với các quận Hoàn KiếmHai Bà Trưng và một phần quận Đống Đa của Hà Nội ngày nay

[8] Sông Tô Lịch là một con sông nhỏ, chảy trong địa phận thủ đô Hà Nội. Sau trận lụt lịch sử hồi đầu tháng 11 năm 2008,

[9]Sự thực núi Ba Vì chỉ cao 1.296m, núi Tam Đảo lại cao đến 1.581m, nhưng vì núi này là nơi ngự của Thần núi (thần Tản Viên), Núi cao ở đây là cao trong tâm thức, không phải độ cao thấp đơn thuần về mặt địa lý. Truyền thuyết còn kể lại rằng núi Ba Vì là do Sơn Tinh dùng sách ước nâng núi lên cao, để ngăn nước lũ chống Thủy Tinh. Tam Đảo là một dãy núi đá ở vùng Đông Bắc Việt Nam nằm trên địa bàn ba tỉnh Vĩnh PhúcThái Nguyên và Tuyên Quang. Gọi là Tam Đảo, vì ở đây có ba ngọn núi cao nhô lên trên biển mây, đó là Thạch Bàn, Thiên Thị và Máng Chỉ [1]. Ngọn cao nhất có độ cao tuyệt đối là 1.591 m. Núi Độc Tôn ở huyện Phổ Yên xứ Thái Nguyên

 

[10]Bồ Đềnay thuộc quận Long BiênHà Nội

- Làng Bồ Đề thuộc xã Đức Nhuận, huyện Mộ Đức, tỉnh Quảng Ngãi, nơi có những xe nước nổi tiếng một thời.

 

[11] 4 câu cuối người viết sáng tác.

[12] Người viết thay câu “Có thương nhớ gã đánh đàn năm xưa?” thành Có vườn cây trái, có cầu vang danh”

[13] Người viết sáng tác.

[Trở về]
Các bài viết phản hồi
Pham Thuy Tuong Vy ( annavy1212@gmail.com )
cung dc nhug ma ko phai la cai ma minh can nhieu minh can nhieu ca dao ve que huong va dat nuoc hon co kia
o`o`nhưng chỉ toàn cảnh đẹp không có tình yeu đất nước cho hoi ve` Thai Binh co' ko
phạm ngọc trân ( phamngoctran15102001@yahoo.com.vn )
nhờ có bài này mà ko chết
Hồng Ngọc ( OnHaNi0302@gmail.com )
Hùm. Nói là bài tình yêu quê hương, đất nước thế mà chỉ toàn nói tả cảnh đẹp rảnh thật!!!^^"
GỬI Ý KIẾN ĐỘC GIẢ
Họ Tên :
Email :
Tiêu đề
Nội dung :
 
Các tin tức khác
Thư viện hình ảnh
Video
Hôm nay ta về đây CLB Hoa Linh Thoại tham gia hội trại hè 2011 Đại lễ cầu an cầu siêu cho các nạn nhân động đất sóng thần Nhật Bản Phật Đản ca - Ca sĩ Võ Thu Nga Cuộc hành trình du lịch tâm linh tại vương quốc Campuchia 2011
Blog mới cập nhật
Bây giờ tôi mới hiểu vì sao...
Hoa tháng Năm
Cổ phần công đức
Tôi mắc nợ ông Sáu
Đi tìm vũ khúc mùa hè
Mơ màng Phật dạy....
Lời thú tội của chị gái nhỏ nhen
Ước mong của Á khôi 1 ĐH KHXH&NV trong năm Nhâm Thìn
Việt Trinh: ‘Xin cảm ơn thói đời cay nghiệt’
Cảm nhận những Phật tích
Slide Powerpoint
Bài học cuộc sống Các ngôi chùa Việt Nam Lời Phật dạy Lời thì thầm của hoa Phật pháp Tổng hợp Vu Lan Báo Hiếu
CLB Hoa Linh Thoại
Bản quyền thuộc Website Hoalinhthoai.com © 2008 - 2014
Ghi rõ nguồn hoalinhthoai.com khi đăng tải lại thông tin từ website này